close

Nowy raport RW-11 ułatwia zarządzanie stadem

Tekst: prof. Zygmunt M. Kowalski, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Unowocześniona wersja raportu RW-11 ŻYWIENIE pomaga w nadzorowaniu poprawności żywienia krów mlecznych i tym samym w zapobieganiu schorzeniom przemiany materii, które z kolei usposabiają do wielu innych zaburzeń zdrowotnych. Zawarte w tym raporcie informacje dają wgląd w produkcyjność i zdrowotność stada.

W tegorocznym, czerwcowym wydaniu „Hodowli i Chowu Bydła” przedstawiłem zasadnicze zmiany wprowadzone w nowym Raporcie RW-11 ŻYWIENIE. Przypomnę, że w obecnej wersji liczy on cztery strony, a nie, jak poprzednio, dwie. Ponadto zawiera więcej informacji, które przedstawiono w przystępny sposób. We wspomnianej pierwszej części artykułu „Nowy raport RW-11 ułatwia zarządzanie stadem” omówiłem sposób prezentowania w nim informacji o zawartości mocznika w mleku i wydajności mlecznej krów w poszczególnych fazach laktacji. W niniejszej publikacji skoncentruję się na analizie stosunku zawartości tłuszczu do białka w mleku oraz na parametrach charakteryzujących produkcję mleka i brakowanie stada w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Odniosę się także do analizy występowania subklinicznej ketozy w stadzie zawartej w omawianym raporcie ŻYWIENIE.

Analiza stosunku zawartości tłuszczu do białka w mleku
Na stronie 1. raportu ŻYWIENIE (rycina 1.), na czterech wykresach kołowych zamieszczono dane dotyczące stosunku zawartości tłuszczu i białka (T/B) w mleku. Jeden z wykresów przedstawia sytuację w całym stadzie, a trzy pozostałe obrazują sytuację w grupach laktacyjnych do 30 dni, od 31 do 60 dni oraz od 60 do 200 dni. W stosunku do poprzedniego RW-11 zmieniono grupy laktacyjne. Przedstawienie stosunku T/B dla grupy do 30 dni (w tej grupie jest większe prawdopodobieństwo stosunku T/B>1,50) mogłoby sugerować problemy metaboliczne, natomiast dla grupy od 61 do 200 dni (w tej grupie laktacyjnej jest większe prawdopodobieństwo występowania krów ze stosunkiem T/B<0,90) problemy z fermentacją w żwaczu (podostra kwasica żwacza czyli SARA). Nie jestem wielkim zwolennikiem wykorzystywania stosunku T/B w mleku do diagnozowania czy to problemów metabolicznych (ketozy), czy to SARA. W przypadku ketozy PFHBiPM ma dużo lepsze narzędzie, czyli zawartość ciał ketonowych w mleku i wskaźnik K!, wyliczony na podstawie tych zawartości. A w przypadku SARA nikt jeszcze nie udowodnił, że wykorzystanie stosunku T/B w mleku to metoda czuła i specyficzna. Ale… Dam się przekonać, że taka informacja może jednak pomóc w analizie żywienia stada.

Wykres kołowy dla całego stada wydaje mi się bardzo mało przydatny. Z kolei dobrym pomysłem jest opisanie możliwych przyczyn uzyskiwania konkretnych T/B, proponowane w raporcie. Wiele z tych uwag „o czym mówi stosunek tłuszczu do białka?” może zachęcić do dyskusji nad żywieniem konkretnego stada.

Więcej informacji o krowach dostarcza raport zarządzanie
Bardzo dobrym pomysłem jest wprowadzenie do raportu żywieniowego informacji zawartych na stronie 3. (rycina 2.). Zebrane dane, wyliczone na podstawie danych z ostatnich 12 miesięcy, pozwalają na lepsze zarządzanie stadem. Informacje podzielono na te, które dotyczą osobno pierwiastek i wieloródek. W zakresie cech produkcyjnych podzielono je na grupy laktacyjne, tj. do 30 dni, od 31 do 60, od 61 do 200 i powyżej 200 dni laktacji.

Szczególnie wartościowe są informacje na temat dnia pierwszego wycielenia (W1W; pierwiastki) oraz długości okresu międzywycieleniowego (OKMW; wieloródki). Te informacje były dotychczas w innych raportach, ale fakt, że znalazły się w raporcie RW-11, czyli ŻYWIENIE, bardzo mnie cieszy, bo te dane jak najbardziej służą do analizy żywienia i odchowu młodzieży. Byłoby znakomicie, aby W1W wynosił 720–750 dni, a OKMW około 400 dni. Szkoda tylko, że reforma, która objęła raport ŻYWIENIE, nie zahaczyła o RW-1. Byłoby znakomicie, gdybyśmy mogli odczytać wydajność i skład chemiczny mleka wraz z LKS w ostatnim doju, w całym stadzie i osobno u pierwiastek i wieloródek, z podziałem na grupy laktacyjne.

Bardzo dobrym pomysłem jest umieszczenie w RW-11 danych dotyczących brakowania krów, z podziałem na pierwiastki i wieloródki oraz z uwzględnieniem okresu laktacji (dni laktacji). Szkoda, że nie ma jeszcze w raporcie jednej–dwóch kolumn lub wierszy z wartościami razem dla pierwiastek i razem dla wieloródek, a także razem dla poszczególnych okresów laktacji, a wreszcie razem dla stada. A już podanie wartości procentowych przyczyn brakowania byłoby powodem do pełnego zadowolenia. Bo dla pełnej analizy te dane (rycina 2.) będą musiały być przeliczane „ręcznie”.

Ile ketoz w stadzie?
I wreszcie informacje związane z subkliniczna ketozą w stadzie, zestawione na stronie 4. RW-11 (rycina 3.). Przypomnę tylko, że PFHBiPM jest pierwszą w świecie organizacją, która objęła monitoringiem subklinicznej ketozy wszystkie krowy oceniane w naszym kraju, a wskaźnik K! jest znany na całym świecie. Przez wskaźnik K!, podany dla konkretnej krowy w RW-2, hodowca informowany jest, że krowa tak oznaczona była w dniu doju kontrolnego prawdopodobnie chora na subkliniczną ketozę.

Informacje na temat ketozy w stadzie były już w starym RW-11. W nowym RW-11 w ocenie zagrożenia ketozą w ostatnich 12 miesiącach podano % krów z K!, z podziałem na pierwiastki i wieloródki. To bardzo cenne rozdzielenie. Szkoda, że na wykresie nie podaje się danych dotyczących wszystkich krów (razem), tak jak było to w starym RW-11. Bardzo dobrym pomysłem jest natomiast uwzględnienie w tabeli okresu laktacji, w którym były krowy oznaczone przez K! Pozwoli to na analizę częstotliwości występowania ketozy typu 1 (okres od 21 do 60 dnia laktacji) oraz typu 2 (okres od 6 do 21 dnia laktacji). Podobnie jak w starym RW-11, także i w nowym raporcie liczbę krów z K! podaje się osobno dla pierwiastek i wieloródek, osobno w ostatnim doju kontrolnym oraz w trzech ostatnich dojach.

Ocena zagrożenia stada subkliniczną ketozą w okresie ostatnich 12 miesięcy (procent pierwiastek i wieloródek zagrożonych (K!) w grupie krów do 80 dnia laktacji)

Podsumowanie
Nowy RW-11, czyli nowy raport ŻYWIENIE, to bardzo cenna propozycja PFHBiPM dla hodowców krów mlecznych oraz współpracujących z nimi doradców żywieniowych i lekarzy weterynarii. To podniesienie wiadomości o krowach i stadzie na znacznie wyższy poziom. Czytanie RW-11 i jego zrozumienie z pewnością zwiększy kontrolę krów i stada, a przez to przyczyni się do efektywniejszej produkcji mleka, do lepszych wskaźników rozrodu oraz lepszego zdrowia krów.

Story Page