• Print
close

Inbred córek buhaja

Spodziewany inbred córek buhaja to zupełnie nowy w polskich realiach hodowlanych wskaźnik obliczany dla buhajów. Ma ułatwić hodowcom wybieranie buhajów, których stosowanie będzie w mniejszym stopniu przyczyniać się do wzrostu inbredu u krów.

Tekst: dr hab. Tomasz Strabel, dr inż. Sebastian Mucha, CGen PFHBiPM; ZDJĘCIE: Mateusz Uciński

Wartości wskaźnika wynikają z symulacji kojarzeń tego buhaja z populacją znajdujących się pod oceną krów. Przeprowadzenie takiej symulacji nie stanowi problemu, gdy wiadomo, jakie krowy znajdują się pod kontrolą użytkowości. Im bardziej spokrewniony jest buhaj z naszą populacją, tym bardziej zinbredowane potomstwo rodziłoby się po nim, gdybyśmy kojarzyli go zupełnie losowo. Ponieważ populacja krów aktywnych zmienia się, więc wartości wskaźnika również mogą się z czasem zmieniać. Warto pamiętać, że wartości wskaźnika są wartościami średnimi. W przypadku każdego buhaja możliwe jest znalezienie samic, z którymi da bardziej i mniej zinbredowane potomstwo. Nad odpowiednim doborem krów i buhajów powinny czuwać programy do kojarzeń.
Jak interpretować wartość wskaźnika?
W stawce najlepszych (PF co najmniej 130) młodych buhajów (urodzonych w latach 2014–2016) oczekiwany inbred potomstwa jest zbliżony i waha się w stosunkowo wąskim przedziale, między 3,23 a 4,46%. Oznacza to, że wszystkie młode buhaje dają dość wysoko, jak na naszą populację, zinbredowane córki, jednak różnią się między sobą nieco o ponad 1%.

Wskaźnik oczekiwanego inbredu potomstwa jest łatwo dostępny na urządzeniach mobilnych (www.cgen.pl/indeksy/ocena); W tym przypadku wartość 4,19% przy 100% kompletności rodowodu wskazuje na wysokie spokrewnienie buhaja z krajową populacją krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej

Przykładowo buhaj FR2229184160 posiada najwyższy oczekiwany inbred potomstwa (4,46%), przy wysokim indeksie PF, równym 140, a buhaj NL710730956 posiada najmniejszy inbred potomstwa (3,23%), przy indeksie PF na poziomie 134. Poszukując buhajów o porównywalnie wysokim indeksie PF, a jednocześnie niskim spokrewnieniu, można znaleźć buhaja BE412323882, który posiada spokrewnienie na poziomie 3,66%, przy indeksie PF równym 142. Zatem jest to przykład buhaja o wysokiej wartości hodowlanej, którego powinno być łatwiej kojarzyć z krowami, gdy hodowca chce ograniczać poziom inbredu.

Buhaje o stosunkowo niskim oczekiwanym inbredzie potomstwa (poniżej 2%) to najczęściej starsze osobniki, o niskim indeksie PF, takie jak np. buhaj NL385588038, urodzony w 2003 roku, o oczekiwanym inbredzie potomstwa 1,63% i PF równym 75. Ponieważ wiadomo, że selekcja genomowa zwiększyła zagrożenie zintensyfikowaniem tempa przyrostu inbredu, można się spodziewać, że trudno będzie znaleźć buhaje o wysokiej wartości, charakteryzujące się tak niskim poziomem spokrewnienia z populacją naszych krów. Można mieć jednak nadzieję, że jeśli hodowcy zaczną zwracać na ten wskaźnik uwagę, podmioty inseminacyjne będą przywiązywać większą wagę do poszukiwania buhajów mniej spokrewnionych z populacją krów. W efekcie hodowcom będzie łatwiej kojarzyć ze sobą mniej spokrewnione zwierzęta, a tempo przyrostu inbredu w całej populacji będzie wolniejsze.

Należy podkreślić, że często osobniki o niskim spokrewnieniu z populacją posiadają również niską kompletność rodowodu. Jako przykład można tu przytoczyć buhaja PL000607011593, który posiada oczekiwany inbred potomstwa równy 1,6%, przy kompletności rodowodu rzędu tylko 0,67. W związku z tym oszacowania inbredu mogą być w takich przypadkach mocno zaniżone. Z tego względu przy analizie inbredu zawsze należy uwzględnić kompletność rodowodów, aby podejmowane decyzje były optymalne.

Spodziewany inbred córek buhaja nie oznacza, że córki danego osobnika będą miały średnio inbred taki, na jaki wskazuje wskaźnik, który jest wyliczony na bazie możliwych kojarzeń. Wszystko zależy od tego, jakie kojarzenia przeprowadzą hodowcy. W praktyce okazuje się, że przeciętnie w Polsce hodowcy kojarzą ze sobą bardziej spokrewnione zwierzęta, co skutkuje tym, że obserwowany inbred krów jest wyższy niż przewidywany z losowych symulowanych kojarzeń.

Hodowcy i producenci bydła mlecznego powinni pamiętać, że to oni ponoszą skutki depresji inbredowej krów. Stosowanie przez nich programów do kojarzeń może znacznie zmniejszyć inbred przyszłych cieląt. Jednakże, jeśli wszystkie dostępne dobierane buhaje będą mocno spokrewnione z samicami, skuteczność optymalizacji doboru może być mocno ograniczona. Z tego względu na etapie wyboru ojców buhajów powinno się podejmować działania ograniczające spokrewnienie ich synów z populacją krów. To pozwala ograniczać inbred w dłuższej perspektywie. Wskaźnik opracowany przez CGen powinien być cenną wskazówką przy wyborze przyszłych ojców buhajów dla spółek inseminacyjnych realizujących programy oceny i selekcji buhajów, a także wszystkich podmiotów, które zajmują się sprzedażą nasienia buhajów.

Wskaźniki oczekiwanego inbredu córek buhaja są dostępne na kartach buhajów, do których każdy może dotrzeć z poziomu rankingu i poprzez wyszukiwarkę buhajów. Oba narzędzia dostępne są na stronie www.cgen.pl/indeksy/ocena, którą można wygodnie przeglądać także na urządzeniach mobilnych.

Story Page