close

SOL pomaga analizować „codzienne mleko”

Niespodziewane „wahnięcie” wydajności jest często pierwszym sygnałem, że coś jest „nie tak” albo z samą krową, albo z warunkami, jakie jej stwarzamy. Dlatego w dojarniach montuje się automatyczne mierniki ilości udojonego mleka, a roboty są w nie wyposażone standardowo. I dlatego wielu ludzi regularnie przegląda wyniki codziennych dojów w poszukiwaniu nieoczekiwanych spadków mleka. Czy SOL może w tym pomóc?

 

tekst: Krzysztof Słoniewski

 

Roboty dojarskie oraz skomputeryzowane dojarnie nie tylko mierzą ilość mleka pozyskanego od poszczególnych krów, ale zwykle dostarczają też jakichś narzędzi do analizowania tych danych. W najprostszym przypadku po prostu produkują zestawienia (raporty), które można oglądać na ekranie lub w formie drukowanej. Wyłowienie potrzebnej informacji z gąszczu liczb zamieszczonych w takim raporcie nie zawsze jest proste. SOL może tu przyjść z pomocą, oferując czytelną – bo graficzną – prezentację danych o wydajności zarówno poszczególnych krów, jak i całego stada.

Żeby móc skorzystać z możliwości stwarzanych przez program SOL, trzeba najpierw wprowadzić do niego dane z robota lub dojarni. O tym, jak „ściągnąć” takie dane, piszemy w osobnym artykule, zamieszczonym w tym samym numerze HiChB. Tutaj będziemy chcieli przedstawić Państwu możliwości programu w zakresie prezentowania i analizowania tego rodzaju danych.

Mleko w karcie krowy
Codzienne udoje danej krowy można oglądać w karcie zwierzęcia, w zakładce „Mleko”. W zależności od potrzeb możemy oglądać dane z ostatniego miesiąca, z wybranej laktacji lub z okresu, który sami wybierzemy. Na wykresie prezentowana jest wydajność dobowa krowy w poszczególnych dniach. Wydajności wyraźnie niższe, niż można by oczekiwać, są wyróżnione czerwonym kolorem („Mleko alarm”). Kryteria, jakimi kieruje się program wyszukując takie przypadki, opisane są nieco dalej.

Warto zwrócić uwagę, że na wykresie – oprócz informacji o wydajności krowy – znajdują się także dodatkowe symbole. Wskazują one, że w danym dniu odnotowano dla tej krowy zdarzenie, które mogło mieć wpływ na jej wydajność. Na załączonym wykresie widać spadek wydajności 28 stycznia. W tym samym dniu u tej krowy wykonano inseminację, co jest sygnalizowane na wykresie zielonym rombem umieszczonym tuż nad poziomą osią wykresu. Dzięki temu możemy nie tylko obserwować zmiany wydajności krowy, ale także powiązać je z konkretnymi zdarzeniami, które miały miejsce w jej życiu.

Poniżej wykresu znajduje się dodatkowo tabela, w której można zobaczyć poszczególne wydajności dobowe danej krowy, a nawet ilość mleka odnotowaną w trakcie każdego z udojów, które miały miejsce w danym dniu.

Wyszukujemy krowy z niepokojącym spadkiem mleka
Jednym z głównych powodów, dla których hodowcy analizują codziennie ilość mleka uzyskaną od poszczególnych krów, jest poszukiwanie tych zwierząt, których wydajność nieoczekiwanie spadła. Taki spadek jest wyraźnym, a często także najwcześniejszym sygnałem, że krowom dzieje się coś niedobrego. Przeglądanie długich kolumn liczb w poszukiwaniu takich alarmowych sytuacji jest czasochłonne i nużące. SOL może to robić za Ciebie! Musisz mu tylko powiedzieć, co ma uważać za „niepokojący spadek”. W tej mierze opinii jest zapewne tyle, ilu hodowców zainteresowanych analizowaniem wspomnianych danych. Dlatego SOL jest elastyczny w doborze kryteriów wyszukiwania wspomnianych „niepokojących spadków” mleka. Ich wybór należy do hodowcy. Kiedy już zostanie dokonany, SOL się do niego ściśle zastosuje.

A co jest do wyboru? Zacznijmy od tego, że oceniając wydajność uzyskaną w danym dniu, program może ją porównywać albo do wydajności uzyskanej w poprzednim dniu, albo do średniej z trzech dni bezpośrednio poprzedzających ten oceniany.

Następnie należy zdecydować, czy zaobserwowany spadek wydajności będziemy oceniali wyrażając go w kilogramach, czy raczej w procentach? Dlaczego warto się nad tym zastanowić? Przyjmijmy, że krowa „obcięła” mleko o 3 kg. Czy to jest spadek niepokojący, czy nie? I czy tak samo ocenimy go u krowy dającej 43 kg mleka, jak u tej, która dawała 18 kg mleka? Ta pierwsza straciła około 7% wydajności, ta druga – blisko 17%!

Trzeba się na koniec zdecydować, jak duży musi być spadek, żeby go uznać za niepokojący lub alarmowy. Jeśli postanowiliśmy oceniać spadek w kilogramach, to jaka jest wartość graniczna, powyżej której spadek uznajemy za alarmowy? Podobnie w przypadku, gdy program ma oceniać spadek mleka wyrażony w procentach. Czy dopuszczalne są spadki do 5%? A może do 10%?

Póki użytkownik nie zdecyduje inaczej, SOL przyjmuje domyślnie, że:
• wydajność odnotowana w danym dniu jest porównywana do wydajności z poprzedniego dnia;
• spadek wydajności wyrażany jest w kilogramach;
• za niepokojący uznaje się spadek przekraczający 4 kg.
Jeśli hodowca ma inne preferencje, może je ustawić, korzystając z głównego menu programu, gdzie należy wybrać opcję „Mleko”, a następnie „Ustawienia”.

„Alarmowe mleko” w Alarmach
Skoro już wiemy, jak SOL wyszukuje alarmujące spadki mleka („alarmowe mleko”), spójrzmy, gdzie można zobaczyć wyniki tych poszukiwań. Jeśli w wynikach z wczorajszego dnia SOL znalazł jakieś krowy z niepokojącym spadkiem mleka, to zawiadomi nas o tym, wyświetlając na pulpicie czerwoną tabliczkę z napisem „Spadek mleka” oraz liczbą krów, dla których taki spadek stwierdzono. Kliknięcie tej tabliczki spowoduje wyświetlenie wykazu zatytułowanego „Mleko 7 dni”, na którym widoczne są wspomniane krowy oraz ich wydajności ostatnich siedmiu dni. Fragment takiego wykazu widoczny jest poniżej.

W pierwszej kolumnie („Zmiana”) widoczna jest zmiana wydajności odnotowana w dniu wczorajszym w stosunku do wartości odniesienia, którą w tym przypadku stanowi dzień bezpośrednio go poprzedzający (kolumna „P-wczoraj”). Zmiana ta jest wyrażona w kilogramach. Wartości spadku przekraczające ustawiony limit (4 kg) są wyróżnione czerwoną czcionką. Podobnie wyróżnione są wydajności dobowe w dniach, w których stwierdzono spadek przekraczający przyjęty limit.

Kiedy wywołujemy opisany wykaz przyciskiem „Spadek mleka”, to domyślnie prezentowane są na nim tylko te krowy, dla których stwierdzono niepokojąco duży spadek mleka. Ale taki sam wykaz możemy obejrzeć dla wszystkich krów w stadzie. Co więcej, możemy też na bieżąco zmieniać kryteria wyszukiwania wydajności alarmowych, nie wychodząc z tego wykazu – wystarczy kliknąć „Warunki wyszukiwania”.

Jak wygląda wydajność w całym stadzie (lub w wybranej grupie)?
Analizując wyniki dojów dobowych, SOL daje nam nie tylko informacje o stanie poszczególnych zwierząt, ale umożliwia też ocenę sytuacji w całym stadzie krów lub wybranej ich grupie. Odpowiednie analizy można znaleźć w menu głównym, klikając opcję „Mleko”, a następnie „Analizy”.
Spójrzmy najpierw na zestawienie prezentujące średnie wydajności dobowe we wskazanych grupach krów („Udoje dobowe – stan”). Program zlicza udoje dobowe zarejestrowane we wskazanym okresie (np. wczoraj lub w ciągu ostatnich siedmiu dni), a następnie prezentuje wyniki, zarówno dla całego stada, jak i w rozbiciu na grupy. Kryterium podziału na grupy wskazuje sam użytkownik. Mogą to być grupy laktacyjne (jak w pokazanym przykładzie), ale równie dobrze grupy technologiczne, stadia laktacji lub lokalizacje (budynki, kojce itp.).

SOL pozwala także obserwować zmiany dziennej produkcji mleka zachodzące z upływem czasu (analiza „Udoje dobowe – trend”). Wyniki są zestawione w postaci tabeli oraz prezentowane na wykresie. Można w ten sposób śledzić zmiany przeciętnej wydajności krów w stadzie, tak jak to jest zaprezentowane na poniższej ilustracji. Analogiczny wykres można uzyskać dla sumarycznej ilości udojonego mleka oraz liczby krów dojonych w poszczególnych dniach.

Warto spróbować?
Mam nadzieję, że przedstawione tutaj pokrótce możliwości programu SOL w zakresie analizowania i przetwarzania danych o wydajności krów uzyskiwanych z robotów i skomputeryzowanych dojarni wydadzą się Państwu interesujące. Jeśli tak, to może zechcecie je wypróbować we własnym gospodarstwie? Odpowiednia możliwość zostanie udostępniona w SOL z początkiem marca. Nie wiąże się ona z żadną dodatkową odpłatnością – funkcjonalności obsługujące „mleko dobowe” stanowią część modułu bazowego.

Kiedy warto spróbować? Przede wszystkim w sytuacji, gdy dojarnia lub robot, którego używacie, nie umożliwia analizowania tych danych lub analiza taka, dokonywana z wykorzystaniem dostarczanego z nimi oprogramowania, jest uciążliwa. Dodatkowym argumentem za wykorzystaniem aplikacji do analizowania danych o wydajności dobowej krów może być fakt, że nasz program pozwala łatwo kojarzyć zmiany wydajności z innymi obserwacjami, które posiadamy o krowach (np. zachorowania, zabiegi weterynaryjne lub zootechniczne, przemieszczenia zwierząt itp.).

Zachęcamy do przeczytania artykułu dotyczącego importowania do SOL danych z robotów i dojarni. Jeśli rzecz wyda się Wam skomplikowana, proszę się nie zniechęcać. SOL-asystenci chętnie pomogą użytkownikom programu, którzy będą chcieli eksperymentować z „codziennym mlekiem”. 

Story Page