Dominacja córek amerykańskich buhajów

Ranking krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej PHF został utworzony po raz dziewiętnasty. TOP 100 najlepszych krów z oceną konwencjonalną to najstarsza lista prezentowana przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka na stronie internetowej oraz w czasopiśmie „Hodowla i Chów Bydła”.

Tekst: Anna Siekierska

Dzięki temu rankingowi hodowcy mogą nie tylko zapoznać się z czołowymi pod względem wartości hodowlanej krowami, ale też informacje o utrzymywanych w swoich stadach mlecznicach odnieść do tej czołówki. Indeks selekcyjny PF – według którego uszeregowane są krowy na liście, przez połączenie w sobie pięciu grup ekonomicznie ważnych cech branych pod uwagę przy genetycznym doskonaleniu populacji – jest syntetycznym wskaźnikiem wartości hodowlanej krów i, oczywiście, buhajów rasy PHF. Praca hodowlana w stadzie odbywa się w oparciu o indeks PF, którego znajomość jest niezbędna przy podejmowaniu najbardziej istotnych dla hodowcy decyzji, tj. gdy postanawia o pozostawieniu młodej jałówki do dalszego chowu lub wybiera buhaja do kojarzeń z jałowicami i krowami. W przypadku oceny wartości genetycznej samic w sposób tzw. konwencjonalny, jednym ze składników tej oceny są wyniki oceny użytkowości mlecznej oraz informacje o pokroju, zawartości komórek somatycznych w mleku, płodności i długości życia, a inną jej częścią są rodowody. O ile krowy mają już własne dane z kontroli użytkowości, o tyle wartość hodowlaną młodych jałowic można oszacować na podstawie danych zawartych w rodowodach, choć jest to znacznie mniej dokładna informacja. Jednakże posługiwanie się rodowodowym indeksem, inaczej zwanym indeksem rodzicielskim, w pracy hodowlanej jest znacznie bardziej poprawne, niż działanie „na chybił trafił”. Wkrótce hodowcy bydła rasy PHF otrzymają bardzo przydatne narzędzie w postaci udostępnienia wykazu jałowic z ich rodowodowym indeksem PF, który oznaczony będzie jako „rPF”. Ważna jest w tym aspekcie dbałość o kompletność rodowodów, bo tylko sztuki ze znanym pochodzeniem poddawane są ocenie wartości hodowlanej. Każdy będzie mógł wyszukać rPF interesującej go sztuki na stronie internetowej Centrum Genetycznego.

W sezonie 2017.1 wartość hodowlana najlepszych krów zamyka się w przedziale wartości PF od 131 do 123. Na trzech pierwszych pozycjach listy figurują te same krowy, które otwierały pierwszą setkę w sezonie zimowym 2016.3, kiedy Instytut Zootechniki zastosował po raz pierwszy połączoną bazę referencyjną EuroGenomics do oceny buhajów. Miało to spory wpływ na wysokość indeksów, choć w zasadniczy sposób nie zmieniło uszeregowania zwierząt. Uplasowanie się tych samych krów na czele rankingu w aktualnym sezonie może być dowodem na stabilność oceny.

Generalnie na aktualnej liście dominują córki amerykańskich buhajów, takich jak AltaRazor, BG E.T., Gillespy, Massey, Sudan czy AltaIota. Najlepiej ocenione krowy w większości są urodzone w latach 2013 i 2014. Najstarsza krowa – SEBA z Komorowa (woj. kujawsko-pomorskie) – nadal ma indeks PF = 124, ale wyprzedziło ją 19 innych krów, spychając z 26. na 45. miejsce. Najmłodsza w zestawieniu krowa – LIZZIE 118 z hodowli p. Stanisława Żochowskiego (woj. podlaskie), urodzona w 2015 roku – ma w rodowodzie wspomnianego BG E.T. oraz Mogula i z indeksem PF o wartości 126 zajmuje 17. pozycję.