Floksa z Osięcin

Tekst: Anna Siekierska

W programie hodowlanym dla rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej zakłada się doskonalenie genetyczne w zakresie produkcji, cech funkcjonalnych i pokroju. Ta rasa jest jedną z globalnych światowych ras bydła jednostronnie mlecznego, tak więc nawet bez znajomości szczegółów programów hodowlanych dla populacji HF-ów innych krajów można czerpać z ich zasobów genetycznych, bez obawy, że potomstwo urodzone z takiego kojarzenia będzie bardzo istotnie odbiegać od naszych celów hodowlanych. Odwrotnie – nadal często z różnych względów polscy hodowcy sięgają po zagraniczne buhaje.

Znaczenia doskonalenia cech pokroju upatrywać trzeba w ich udowodnionym wpływie na poprawę takich cech funkcjonalnych, jakimi są płodność, długowieczność i zdrowotność wymienia. Powiązania między poszczególnymi cechami pokroju są wykorzystywane jako wskaźniki, które można ocenić pod względem wartości hodowlanej wcześniej, w sposób pośredni, niż cechy, których z natury rzeczy ocena jest odległa w czasie, jak choćby wspomniana tu długowieczność albo płodność. Nie sposób zakwestionować faktu, że prawidłowe ustawienie zadu lub jego szerokość w sposób znaczący wpływają na rozród, nie tylko w momencie zacielenia, ale też przy porodzie. Dlatego przygotowanie do wprowadzenia do oceny wartości hodowlanych polskich buhajów kompleksu cech określanych jako „łatwość ocielenia” jest jednym z priorytetów dla powołanego w ubiegłym roku w ramach PFHBiPM Centrum Genetycznego. Nieocenionym pomocnikiem w tej kwestii jest wykorzystanie możliwości, jakie dają poznanie genomu i markerów genetycznych znajdujących się na DNA bydła. Przy użyciu tej rewolucyjnej metody znacznie wzrasta rola jałowic i krów – ich udział w programie hodowlanym.

W takim właśnie kontekście trzeba mówić o krowie FLOKSA 27 PL00523574554-2, która urodziła się pod koniec sierpnia 2011 roku w Ośrodku Hodowli Zarodowej Sp. z o.o. w Osięcinach. Floksa 27 wydała na świat cztery cielęta: dwie jałówki i dwa buhajki, z których ostatni – OS Belt – został zakwalifikowany do hodowli. Floksa 27 PL00523574554-2 została zapisana do rozdziału Elita już po swoim pierwszym wycieleniu, osiągając nie tylko wymagane minimum w zakresie indeksu selekcyjnego, ale też spełniając jako pierwiastka warunki pokrojowe. Dalszy jej rozwój fizyczny po drugim wycieleniu zaowocował udziałem w regionalnej wystawie w Minikowie, gdzie uzyskała tytuł wiceczempiona. Krowa ta została zgenotypowana i poddana ocenie genomowej. Przy analizie genomowych wyników oceny Floksy 27
PL00523574554-2 uwagę zwraca ponadprzeciętny podindeks pokroju ogólnego, w tym wysoka wartość podindeksu wymienia. Wartości hodowlane ocenione na podstawie genomu dla tylnego zawieszenia i więzadła środkowego oraz szerokości wymienia i jego położenia są naprawdę imponujące. Mają swoje odzwierciedlenie w fenotypowej ocenie FLOKSY 27, która będąc w trzeciej laktacji, została przez klasyfikatora oceniona na krowę pokrojowo doskonałą. Na ogólną ocenę pokroju 92 pkt złożyły się: rama ciała – 91 pkt, siła mleczności – 92 pkt, nogi i racice – 91 pkt i wymię – 92 pkt. FLOKSA 27 jako matka buhajka OS Belt wniosła do genotypu swojego syna solidne „pokrojowe” geny. Trzeba będzie obserwować, czy buhajek ten zaistnieje w naszej hodowli jako rozpłodnik.