Najlepsze krowy pierwiastki według indeksu gPF

Tekst: Anna Siekierska

Na stronie www.pfhb.pl w kwietniu br. został opublikowany nowy ranking TOP 100 krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. W ślad za listą najlepiej ocenionych genomowo jałówek tej rasy, która była nowością w sezonie oceny 2016.2, od sezonu 2017.1 naszym Czytelnikom będziemy prezentować także najlepsze krowy uszeregowane według indeksu gPF.

Aktualny ranking dotyczy młodych krów – pierwiastek, które ocieliły się do 13 kwietnia 2017 roku i nie posiadały do tego dnia konwencjonalnej oceny wartości hodowlanych. Ocena genomowa w Polsce rozwija się coraz bardziej i chociaż tempo tego rozwoju na razie nie jest takie jak w innych krajach Europy z hodowlą bydła HF na wysokim poziomie, to jednak liczba samic z oceną na podstawie ich genomu sukcesywnie rośnie. Aktualizowania co sezon usługa genomowych wartości hodowlanych dla żeńskich przedstawicielek populacji HF w naszym kraju, którą w tym roku bezpłatnie dla hodowców zadeklarował Instytut Zootechniki, sprawiła, że było możliwe utworzenie nowego rankingu, interesującego dla wielu hodowców. Liczba genotypów samic w krajowej bazie, zarządzanej przez Instytut Zootechniki, zbliża się do 15 tysięcy sztuk. Biorąc pod uwagę powiększającą się populację aktywną rasy PHF – to nadal kropla w morzu prawdziwych potrzeb skierowanych na przyspieszenie postępu genetycznego, ale nadzieję budzi pewne ożywienie w tej materii, powiązane z zatrzymaniem spadkowej tendencji na rynku mleka. W praktyce już tylko dwa laboratoria – federacyjne i instytutowe – wykonują usługę genotypowania samic. Podmioty, które kierują bądź w przeszłości posłały materiał biologiczny samic do genotypowania, muszą teraz regularnie zasilać bazę Instytutu Zootechniki w aktualne dane rodowodowe, bez których niemożliwe jest wykonanie szacowania genomowych wartości hodowlanych. Kompletność rodowodu jest warunkiem koniecznym do tej oceny, tak więc zdarzające się wykluczenia pochodzenia po badaniach DNA eliminują samice z oceny, mimo zgenotypowania.

Wagę rodowodu, jaką odgrywa on w ocenie wartości hodowlanych, zarówno opartych o dane fenotypowe, tj. konwencjonalnej, jak też dokonanej z udziałem informacji genomowych, zdaje się potwierdzać obecnie prezentowana lista krów pierwiastek z indeksem gPF. Być może Czytelnicy pamiętają z poprzedniego artykułu o rankingu najlepszych krów według PF, w którym dominowały córki amerykańskiego buhaja Gillespy, że także wśród najlepszych jałowic sprzed dwóch sezonów (lato 2016) w rankingu było kilka jego córek. Zastanawialiśmy się wtedy, czy jako krowy znajdą się one w czołówce z najwyższymi indeksami, czy znikną z naszego pola widzenia. Otóż ranking genomowo ocenionych krów pierwiastek otwiera, z najwyższym indeksem gPF o wartości 133, krowa PL005412245407 wyhodowana w Lisnowie, w oborze należącej do Stadniny Koni w Nowych Jankowicach Sp. z o.o., pochodząca właśnie po buhaju Gillespy. W pierwszej setce pierwiastek odmiany HO znalazło się 9 córek tego rozpłodnika. Spora liczba krów z najlepszymi indeksami gPF to córki buhajów tzw. genomowych, które trafiły do Polski jeszcze w czasie, gdy selekcja genomowa nie była u nas oficjalnie uznana, za sprawą programu badawczego o nazwie GENO-BULL. Mowa o takich buhajach, jak Mogul i jego syn Defender, Partyrock, Supersire, La Bron, Lexfort i Big Piont, których użycie było reglamentowane i możliwe tylko w oborach uczestniczących w programie. Sądząc po częstotliwości, z jaką występują na liście córki tych buhajów, ich właścicielom opłaciło się ryzyko, które podjęli wchodząc w eksperymentalne działania, a wybór buhajów do badań był trafny.

Pierwiastki odmiany czarno-białej na pozycjach od 1. do 111. mają indeksy gPF w przedziale od 133 do 121. W odmianie czerwono-białej zaprezentowano listę obejmującą 52 krowy z indeksami gPF mieszczącymi się między 118 a 107.

Najważniejsze jest teraz, by właściciele wszystkich młodych krów, których wartości hodowlane oszacowano na podstawie genomu, z dużą dokładnością i znacznie wcześniej niż w oparciu o fenotypowe wartości, wykorzystali to wyprzedzenie do precyzyjnego kojarzenia przy pomocy DoKo z najbardziej dopasowanym buhajem, żeby uzyskać dobre potomstwo do swojego stada.

TOP KROWY PIERWIASTKI RASY POLSKIEJ HOLSZTYŃSKO-FRYZYJSKIEJ USZEREGOWANE WEDŁUG INDEKSU gPF – OCENIONE W SEZONIE 2017.1 NA PODSTAWIE GENOMU