Przyjęty program zwalczania IBR/IPV i BVD-MD

• Minister rolnictwa wprowadził program zwalczania zakaźnego zapalenia nosa i tchawicy/otrętu bydła oraz wirusowej biegunki bydła i choroby błon śluzowych w wybranych stadach.
• Rozporządzenie opublikowane zostało 8 września 2017 r.
• Program opracowała m.in. PFHBiPM.
• Będzie obowiązywał od 1 stycznia przyszłego roku.

Tekst: Dorota Śmigielska, PFHBiPM; zdjęcie: Ryszard Lesiakowski

Na wniosek Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, we współpracy z Państwowym Instytutem Weterynaryjnym – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, został opracowany dobrowolny program zwalczania zakaźnego zapalenia nosa i tchawicy/otrętu bydła (IBR/IPV) oraz wirusowej biegunki bydła i choroby błon śluzowych (BVD-MD) w wybranych stadach. Wstępne prace nad programem zaczęto już we wrześniu 2009 r., kiedy to na konferencji w Puławach hodowcy opowiedzieli się za opracowaniem i uruchomieniem takiego programu. Uznali bowiem, że obie jednostki chorobowe są na tyle poważne i szkodliwe dla hodowli bydła, że należałoby z nimi walczyć i dążyć do poprawy efektywności produkcji mleka. Należy dodać, że IBR/IPV podlega w Polsce obowiązkowi rejestracji i badaniom kontrolnym oraz posiada uregulowania prawne w UE. Z kolei BVD-MD również podlega w Polsce obowiązkowi rejestracji, ale nie ma unijnych uregulowań prawnych. Niestety, ze względu na różne uwarunkowania prawne dopiero teraz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi mógł wydać rozporządzenie w tej sprawie.

Zakaźne zapalenie nosa i tchawicy/otręt bydła (IBR/IPV) oraz biegunka bydła i choroba błon śluzowych (BVD-MD) są chorobami wirusowymi. Skutki ich występowania w stadzie mogą być następujące: spadek wydajności, pogorszenie parametrów rozrodu, ronienia, utrudniony odchów cieląt, wtórne infekcje bakteryjne. Oprócz strat bezpośrednich, spowodowanych upadkami zwierząt, rosną również straty pośrednie, związane z większymi nakładami na leczenie zwierząt.

Celem programu jest rozpoznanie i poprawa sytuacji epizootycznej w stadach uczestniczących w programie. W konsekwencji stada te będą spełniały wymagania dla uznania ich za wolne od IBR/IPV oraz BVD-MD.
Poprawa sytuacji zdrowotnej wpłynie pozytywnie na ekonomikę hodowli bydła w stadach objętych programem poprzez ograniczenie strat bezpośrednich i pośrednich. Poprawi również konkurencyjność bydła i produktów pochodzących ze stad mających statut stada wolnego od ww. chorób.

Główne założenia programu:
1. PFHBiPM obejmuje patronatem realizację programu.
2. Program dotyczy uwalniania stad bydła mlecznego od chorób wirusowych IBR/IPV oraz BVD/MD na zasadach dobrowolnych na terenie całego kraju.
3. Program zawiera informacje szczegółowe, tryb i podstawy prawne ubiegania się o status stada wolnego od chorób wirusowych IBR/IPV oraz BVD-MD. Stada, które szczepią zwierzęta, nie mogą otrzymać statusu stada wolnego od IBR/IPV. Dopiero po zaprzestaniu szczepień, zlikwidowaniu ostatniego zwierzęcia zakażonego i wykonaniu badań krwi będą mogły ubiegać się o tenże status. Według stanowiska przedstawicieli PIW-PIB w Puławach, szczepienie bydła w stadzie powinno się odbywać do momentu wyeliminowania ze stada wszystkich zwierząt gE+.
4. Program zawiera również zapisy dotyczące utrzymania statusu stada wolnego, zawieszenia tego statusu i przywrócenia statusu stada wolnego od IBR/IPV oraz BVD-MD.
5. Każdy hodowca bydła za pośrednictwem lekarza weterynarii opiekującego się stadem będzie miał możliwość przystąpienia do programu i wyboru jednego z wariantów uczestnictwa w programie:
• zwalczanie jednoczesne IBR/IPV oraz BVD-MD,
• zwalczanie tylko IBR/IPV,
• zwalczanie tylko BVD/MD.
6. Pełne koszty uczestnictwa w programie pokrywają hodowcy bydła.
7. Celem ostatecznym programu będzie nadanie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii stadom uczestniczącym w programie statusu gospodarstwa wolnego od zwalczanych jednostek chorobowych.
8. Inspekcja Weterynaryjna, a zwłaszcza Powiatowy Lekarz Weterynarii, będą nadzorować realizację programu w zakresie spełniania przez właścicieli zwierząt (siedziby stada) objętych programem warunków weterynaryjnych, na podstawie których uznawane będą ich stada za wolne od zakażenia wirusem IBR/IPV (BHV1).
9. Powiatowy Lekarz Weterynarii, po spełnieniu ww. wymagań, będzie uznawał, na wniosek właściciela – posiadacza zwierząt, dane stado za wolne od wirusa IBR/IPV bądź BVD-MD.
10. Próbki do badań w ramach programu pobierane będą przez lekarzy weterynarii prywatnej praktyki, opiekujących się poszczególnymi stadami krów mlecznych. Wszyscy lekarze muszą zostać zgłoszeni przed rozpoczęciem programu do powiatowego lekarza weterynarii, właściwego dla miejsca położenia siedziby stada, które będzie objęte programem. Zgłoszenia dokonuje posiadacz bydła przez podanie imienia, nazwiska i numeru prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii. W przypadku zmiany lekarza weterynarii fakt ten należy natychmiast zgłosić do właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
11. Program składa się z dwóch części:
• część I – to „Program zwalczania zakaźnego zapalenia nosa i tchawicy/otrętu bydła (IBR/IPV) w stadach krów mlecznych”;
• część II – to „Program zwalczania wirusowej biegunki bydła i choroby błon śluzowych (BVD-MD) w stadach krów mlecznych.

Rozporządzenie MRiRW: dziennikustaw.gov.pl/DU/2017/1722/1