Rodzi się europejski gigant mleczarski. Polska produkcja to za mało

Komisja Europejska wydała bezwarunkową zgodę na przejęcie spółdzielni mleczarskich DMK i DOC przez grupę Arla Foods. Co to oznacza dla europejskiego rynku mleka? Wyjaśniamy i pokazujemy potencjał powstającego europejskiego „potwora” mleczarskiego.

Jan Hereditas

• Po przeprowadzeniu szczegółowego dochodzenia Komisja Europejska uznała, że transakcja nie wpłynie negatywnie na konkurencję rynkową w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Rolnicy mają nie ucierpieć z powodu niższych cen skupu mleka, a konsumenci zachowają dostęp do szerokiej gamy produktów. Struktura spółdzielcza nabywcy, czyli firmy Arla – co podkreśla Komisja Europejska –  gwarantuje stabilność cenową dla zrzeszonych producentów rolnych.

• Połączenie duńsko-szwedzkiego giganta Arla Foods z niemieckim DMK (Deutsches Milchkontor) oraz holenderskim DOC Kaas formalnie weszło w życie 1 czerwca 2026 roku, tworząc największą spółdzielnię mleczarską w Europie.

• Megafuzja stworzy europejskiego giganta. Proces łączenia trzech podmiotów ma potrwać do dwóch lat. Wolumen skupowanego mleka ma sięgnąć blisko 20 mld kg.

Wszystkie trzy podmioty – Arla, DMK oraz DOC – to spółdzielnie mleczarskie, które zajmują się skupem surowego mleka od zrzeszonych rolników, a następnie przetwarzaniem go na szeroką gamę produktów mlecznych.

Arla, DMK i DOC. Top podmioty skupowe

Arla to spółdzielnia z siedzibą w Danii, która zrzesza ponad 7000 rolników z Danii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Belgii, Luksemburga oraz Holandii. Oprócz produkcji podstawowych produktów nabiałowych, Arla rozwija również działalność w zakresie zaawansowanych składników odżywczych za pośrednictwem spółki zależnej (Arla Foods Ingredients Group). Zajmuje się ona opracowywaniem i produkcją rozwiązań żywieniowych i składników na bazie mleka i serwatki.

DMK (Deutsches Milchkontor) to niemiecka spółdzielnia skupiająca około 4000 tamtejszych rolników. Skupione mleko dostarcza do swojej spółki operacyjnej (DMK Deutsches Milchkontor GmbH), która przetwarza surowiec. DMK posiada zakłady produkcyjne w wielu krajach i sprzedaje swoje produkty globalnie.

DOC (Drents Overijsselse Coöperatie Kaas) to mniejsza spółdzielnia od wymienionych powyżej, z siedzibą w Holandii, zrzeszająca około 600 rolników z terenu Holandii i Niemiec. Jej głównym zadaniem jest skupowanie mleka od zrzeszonych gospodarzy i dostarczanie go do wspomnianej wyżej spółki DMK GmbH, która odpowiada za jego dalsze przetworzenie na gotowe produkty.

Wolumen skupu mleka

Połączona megaspółdzielnia będzie skupować od rolników gigantyczne ilości surowca, stając się absolutnym liderem w Europie pod względem bazy surowcowej. Łączny wolumen skupu wyniesie 19,4 miliarda kg mleka rocznie. Na ten wolumen złoży się produkcja od około 11 200 hodowców bydła mlecznego z siedmiu krajów europejskich. Arla wnosi około 13,7 mld kg mleka od ok. 7 600 hodowców bydła mlecznego, natomiast Grupa DMK wraz z DOC około 5,3–5,7 mld kg mleka od ok. 4 600 rolników.

Udział w rynku i pozycja rynkowa

Komisja Europejska bardzo szczegółowo zbadała strukturę rynkową przed wydaniem zgody, analizując rynki skupu mleka surowego oraz sprzedaży produktów mlecznych (szczególnie marek własnych dla sieci handlowych) m.in. w Niemczech, Holandii, Danii, Szwecji i Finlandii.

Nowo powstały podmiot pod marką Arla Foods staje się największą spółdzielnią mleczarską w Europie i jednym z kluczowych graczy na świecie.

Fuzja budziła najwięcej pytań w Niemczech, ponieważ DMK to największa spółdzielnia w tym kraju, a Arla ma silną pozycję w regionie nadreńskim i północnym. Choć Bruksela nie podała w oficjalnym komunikacie jednej, precyzyjnej wartości procentowej dla całej UE (ze względu na regionalną specyfikę rynku mleka), to zaznaczono, że w niektórych rejonach północnych Niemiec udziały w rynku będą bardzo wysokie.

Proces pełnej operacyjnej integracji struktur DMK i DOC w ramy Arla Foods ma potrwać około dwóch lat. Do tego czasu oba podmioty będą w fazie przejściowej funkcjonować jeszcze jako relatywnie niezależne oddziały, ale już pod wspólnym kierownictwem.

Dla uzmysłowienia „mocy” skupowej i przetwórczej europejskiego giganta, warto zauważyć, że w Polsce trafia do skupu mniej mleka rocznie. Całkowita produkcja mleka w Polsce (uwzględniająca też m.in. zużycie własne w gospodarstwach czy sprzedaż bezpośrednią) przekracza 14,5 mld kg, a ponad 90% wytworzonego surowca trafia do przetwórstwa.