Innowacje. Ta jest żywieniowa. Mniej metanu

Jęczmień stał się pierwszą uprawą, która otrzymała potwierdzenie dopuszczenia do obrotu jako organizm precyzyjny (PBO) w ramach nowej ścieżki regulacyjnej w Wielkiej Brytanii dotyczącej hodowli precyzyjnej.

Jan Hereditas

• Organizmy wyhodowane precyzyjnie (PBO) to rośliny lub zwierzęta, których kod genetyczny został zmieniony w precyzyjny sposób przy użyciu technik nowoczesnej biotechnologii (takich jak edycja genów). Aby organizm mógł zostać uznany za PBO , zmiany w organizmie muszą być takie, jakie można było uzyskać również tradycyjnymi metodami hodowli.

• W listopadzie 2025 r. weszły w Anglii w życie przepisy dotyczące hodowli precyzyjnej (Genetic Technology (Precision Breeding) Regulations 2025), uzupełniające brytyjskie ramy prawne dotyczące roślin poddanych edycji genetycznej po Brexicie. Ułatwiły one naukowcom uzyskiwanie zgody na dopuszczenie do obrotu i wprowadzenie do obrotu organizmów wyhodowanych precyzyjnie.

• Jęczmień modyfikowany opracowany został przez naukowców z Rothamsted Research. Ta innowacja ma wesprzeć hodowców bydła. Zmiany, jakie wprowadzono w roślinie są to zmiany w obrębie tego samego gatunku. Nie są to zmiany przyjęte ogólnie, jako modyfikacja genetyczna GMO, czyli zmiany gdy geny z różnych gatunków są ze sobą łączone.

Jęczmień spełnia kryteria organizmu wyhodowanego precyzyjnie zgodnie z ustawą o technologii genetycznej, co pozwala teraz na przejście uprawy w kierunku szerszej oceny (badań i analiz) i ostatecznego wykorzystania zmienionej cechy w uprawach komercyjnych.

Edycja genów to nie to samo co GMO

Został opracowany z wykorzystaniem edycji genów w celu zwiększenia zawartości lipidów w tkankach roślinnych, tworząc wysokoenergetyczną roślinę pastewną dla zwierząt przeżuwających, takich jak bydło i owce.

Zwiększenie poziomu lipidów w paszy może poprawić efektywność żywienia i potencjalnie zmniejszyć emisję metanu powstającego podczas trawienia.

Zmiany genetyczne wprowadzone do jęczmienia to niewielkie modyfikacje, które mogą wystąpić zarówno naturalnie, jak i poprzez hodowlę konwencjonalną, która również została zatwierdzona po przeprowadzeniu przeglądu naukowego przez Doradczy Komitet ds. Uwalniania do Środowiska organizmów poddanych edycji genów.

Jęczmień Rothamsted został opracowany poprzez wprowadzenie drobnych modyfikacji w genach, które normalnie rozkładają oleje roślinne. Ograniczając ten proces, rośliny gromadzą wyższy poziom lipidów w tkankach wegetatywnych. W rezultacie otrzymano roślinę pastewną o zwiększonej energii metabolizowanej, która może pomóc zwierzętom uzyskać więcej energii z tej samej dawki paszy.

Peter Eastmond, który kierował badaniami w Rothamsted, powiedział, że pasza o wyższej wartości energetycznej może poprawić wydajność żywienia zwierząt gospodarskich i stanowi obiecujący krok w stronę redukcję emisji metanu z hodowli przeżuwaczy. Otrzymanie pierwszego w Wielkiej Brytanii pozwolenia na dopuszczenie do obrotu odmiany uzyskanej metodą precyzyjnej hodowli to ważny kamień milowy i odzwierciedlenie wieloletnich badań nad metabolizmem lipidów roślinnych i edycją genów.

Zmiany ocenią hodowcy

Freddie Theodoulou, lider Strategicznego Programu Inżynierii Zielonej w Rothamsted Research, zauważył, że cechy takie jakie uzyskał jęczmień o wysokiej zawartości lipidów ilustrują potencjał hodowli precyzyjnej w wspieraniu bardziej zrównoważonego rolnictwa – w tym przypadku poprzez poprawę jakości odżywczej pasz i pomoc w redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z hodowli zwierząt.

Jęczmień będzie dalej oceniany w ramach inicjatywy PROBITY (Platforma oceny organizmów hodowanych pod kątem ulepszonych cech i plonów), będącej efektem współpracy naukowców, rolników i partnerów z łańcucha dostaw, mającej na celu testowanie precyzyjnie hodowanych upraw w rzeczywistych warunkach rolniczych. Projekt jest prowadzony przez brytyjską sieć On-Farm Innovation Network i finansowany ze środków programu Farming Innovation Ministerstwa Środowiska, Żywności i Spraw Wsi (Defra), a który jest nadzorowany przez Innovate UK.

Oprócz jęczmienia o wysokiej zawartości lipidów projekt ocenia także precyzyjnie wyhodowane odmiany pszenicy o cechach mających na celu poprawę jakości ziarna i plonów.

Działalność Rothamsted Research jest finansowana głównie przez Radę ds. Badań Biotechnologicznych i Nauk Biologicznych (BBSRC), a także przez inne organy rządowe, rady ds. podatków, organizacje charytatywne i przemysł.