Postępuje konsolidacja produkcji mleka. Rośnie liczba większych stad

Zgodnie z ogólnoświatowym trendem związanym z postępującą konsolidacją produkcji mleka, tak samo dzieje się w Polsce. Spadła liczba małych i średnich stad na korzyść większych.

Marcin Jajor

• Dane o średniej wydajności mlecznej krów zestawiamy ze strukturą stad krów mlecznych pod oceną PFHBiPM w Polsce.

• Bardzo cennych informacji dostarczają systemy danych Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, która od lat wspomaga hodowców w zarządzaniu stadami zwierząt.

• Jeśli te informacje zestawimy z danymi płynącymi z ARiMR pokazuje się obraz hodowli i chowu bydła w Polsce.

Producenci mleka profesjonalizują się każdego dnia w tym co robią, szczególnie ci, którzy są pod skrzydłami PFHBiPM i korzystają z narzędzi dostarczanych przez tę ogranizację. To podstawowy wniosek płynący z powyższych źródeł informacji.

Więcej dużych stad bydła w Polsce

W strukturze ocenianych stad w największym stopniu zmniejszyła się liczba obór z 20–49 krowami (–272 obory) rok do roku, gdy spojrzymy na tę zmianę na przestrzeni dwóch ostatnich lat. Z kolei przybyło najwięcej obór z 50–149 krowami (+113 obór) w 2025 r. Powyżej 150 krów znajdowało się w 658 hodowlach, tj. o 34 więcej niż w 2024 r.

Dane wskazują, że w 2025 r. w Polsce ok. 1,18 tys. ocenianych krów znajdowało się w stadach do 6 krów, a jednocześnie 17,3 tys. krów – w 14 hodowlach z pogłowiem co najmniej 1 tys. krów. Liczba krów w tych ostatnich wzrosła o 0,5 tys. sztuk.

Architektura stada

Struktura stad krów ocenionych przez PFHBiPM wygląda następująco (w nawiasie udział procentowy):

• do 9 krów utrzymywano w 579 stadach (3,8%);

• 10–19 krów utrzymywano w 2346 stadach (15,3%);

• 20–49 krów utrzymywano w 7772 stadach (50,6%);

• 50–149 krów utrzymywano w 4000 stad (26,1%);

• 150–299 krów utrzymywano w 459 stadach (3%);

• 300–499 krów utrzymywano w 116 stadach (0,8%);

• pow. 500 krów utrzymywano w 83 stadach (0,5%).

Co mówią informacje z ARiMR?

Powyższe informacje warto zestawić ze strukturą stad krów mlecznych ogółem w Polsce.

W naszym kraju nadal prawie 75 tys. stad liczyło w 2025 r. do 9 krów, z czego ok. 46,2 tys. utrzymywało zaledwie 1–2 krowy. Stanowiły one odpowiednio 57,6% i 35,5% stad w Polsce. Zwracamy też uwagę na stada liczące od 10 do 19 krów – było ich 21,7 tys. Tym samym aż 74,3% stad krów mlecznych w naszym kraju liczyło do 19 krów (znajdowało się w nich 25,3% pogłowia krów mlecznych ogółem, tj. 519 tys. krów).

Najwięcej pogłowia krów mlecznych (21,7%, tj. 445,2 tys. szt.) było utrzymywane w stadach od 30 do 49 szt., które stanowiły 9,1% struktury stad krów mlecznych w Polsce. Warto dodać, że powyżej 20 krów miało tylko 25,7% stad, ale znajdowało się w nich 74,7% pogłowia (według danych ARiMR, stan na 31 grudzień 2025 r.).