Kalendarz po swojemu, cz. 2.
W jedenastym numerze „Hodowli i Chowu Bydła” w 2025 ukazał się artykuł opisujący podstawowe zagadnienia dotyczące pracy z kalendarzem w SOL-u. W kolejnym artykule z tej serii skupimy się na bardziej zaawansowanych aspektach tej funkcjonalności. Przed nami prace systemowe oraz ustawienia kalendarza.
tekst: Izabela Jannasz

Czym są prace systemowe?
Są to prace, które program nalicza automatycznie po tym, jak użytkownik zarejestruje konkretne zdarzenia:
- ruja/pokrycie – program wyliczy i umieści w kalendarzu termin obserwacji następnej rui;
- pozytywny wynik badania na cielność – naliczy się termin zasuszenia, przygotowania do porodu i wycielenia.
Prace te widoczne są w karcie krowy w podstawowych informacjach, w infografice kalendarza w postaci klepsydr, oraz w tabeli Rozród. W tabeli pozycje zaplanowane/prognozowane oznaczone są kolorem fioletowym (czerwona strzałka, ryc. 1), natomiast czerwony kolor pozycji oznacza, że termin opisanej pracy już minął, a zdarzenie nie zostało wprowadzone.
W kalendarzu zaś widzimy symbol klepsydry (granatowa strzałka, ryc. 1). Jest ona czerwona, ponieważ oznacza termin zasuszenia, który już minął (zgodnie z informacją w tabeli Rozrodu po lewej stronie). Natomiast każde inne zaplanowane zdarzenie, w tym m.in. przewidywany termin kolejnej rui, widnieje w kalendarzu jako klepsydra czarna. Kliknięcie na nią powoduje wyświetlenie się nazwy pracy.
Ale wróćmy do prac systemowych. W zakładce „Kalendarz”/„Prace systemowe i SMS” (ostatnia opcja na liście) znajdują się schematy naliczania terminów z możliwością wprowadzenia zmian. Przypomnę, że są to:
- termin rozpoczęcia przygotowań do porodu,
- przewidywany termin porodu,
- termin obserwacji kolejnej rui,
- termin rozpoczęcia zasuszenia.
Żeby wprowadzić własne ustalenia, a przy okazji zobaczyć obecnie założenia, należy kliknąć na niebieski kwadracik, który widnieje z lewej strony, i wybrać jedyną dostępną opcję, czyli „Ustawienia i SMS”. Druga opcja, czyli „Przywróć ustawienia systemowe”, pojawi się dopiero wtedy, gdy zostaną naniesione jakiekolwiek zmiany.
Po wybraniu opcji z ustawieniami wyświetli się formatka, gdzie można zmienić nazwę terminu (pole „Opis”) oraz sposób naliczania. Po kliknięciu na szary przycisk (pomarańczowa strzałka, ryc. 2) z liczbą w polu „Ile dni po zdarzeniu odniesienia” program przechodzi do parametrów kalendarza, gdzie można zmienić ustawienia. Dla przypomnienia: zdarzenie odniesienia to zdarzenie, od którego odliczamy, po jakim czasie ma nastąpić aktualnie planowana praca.
Kolejne pola pozwalają ustalić czas przed i po optymalnym momencie dla zdarzenia, przez jaki praca ta ma się pokazywać w kalendarzu jako aktualna. Pole „Przypomnij jako zaległą (dni)” (zielona strzałka, ryc. 2) pozwala ustawić, przez ile dni po minięciu optymalnego momentu na wykonanie pracy ma się ona nadal wyświetlać w kalendarzu (jako praca zaległa). Następne pole „Praca powiązana z” (różowa strzałka, ryc. 2) umożliwia powiązanie terminu z konkretnym zdarzeniem, dzięki czemu przy potwierdzaniu pracy w kalendarzu zostanie wyświetlona formatka do rejestracji tego zdarzenia (np. jeżeli powiążemy zasuszenie z przemieszczeniem, to przy potwierdzaniu terminu w kalendarzu wyświetli się formatka do przemieszczania zwierząt).

Pod formatką znajdują się pola umożliwiające wskazanie adresata dla powiadomień SMS-owych. W polu „Planowany wykonawca” należy wybrać osobę spośród użytkowników zarejestrowanych w danym gospodarstwie oraz podać numer telefonu (o ile nie jest przypisany do użytkownika). Zwracam uwagę, że można dodać więcej niż jednego adresata powiadomienia – za pomocą przycisku „Dodaj adresata” (brązowa strzałka, ryc. 2). Oprócz wykonawcy i numeru telefonu należy jeszcze podać godzinę wysyłki powiadomienia SMS.
Ustawienia własne kalendarza
Jest to funkcjonalność umożliwiająca przeglądanie i modyfikowanie ustawień kalendarza. Aby ją uruchomić, należy wybrać w menu głównym opcję „Kalendarz”/„Kalendarz ustawienia”. Widoczne tu parametry wpływają nie tylko na działanie kalendarza (np. wyliczane dla cielnych samic prognozowanych terminów zasuszenia i wycielenia), ale także na zmiany statusów reprodukcyjnych krów i jałówek (np. regulują datę, kiedy status jałówki zmieni się ze „spoczynku” na „do krycia”).
Parametry kalendarza mają także znaczenie dla wyników sprawdzeń, jakich program dokonuje przy wpisywaniu danych. Przykład: program odmawia wpisania krycia jałówce, jeśli nie osiągnęła odpowiedniego wieku. Domyślnie jest on ustawiony na 420 dni – jest to jeden z parametrów kalendarza. Użytkownik, dopuszczający w swoim gospodarstwie krycie jałówek młodszych niż 420 dni, może zmienić odpowiednio wartość parametru „Wiek jałówki w dniu pierwszego krycia”, wpisując np. 390. Wtedy program będzie „protestował” przeciwko wpisaniu pokrycia, tylko gdy wiek jałówki w dniu krycia będzie mniejszy niż nowa podana przez użytkownika wartość.
Niektóre parametry kalendarza mogą być zmieniane przez użytkownika w celu ich dostosowania do specyfiki danego gospodarstwa. Wartość wpisana przez użytkownika jest od tej chwili traktowana jako obowiązująca (do czasu następnej zmiany).
O tym, czy dany parametr może być zmieniany przez użytkownika, informuje niebieska ikona notatnika i ołówka w pierwszej kolumnie listy – nomen omen o tytule „Można modyfikować” (czerwona strzałka, ryc. 3). Tam gdzie nie ma ikony, użytkownik nie może edytować parametrów.

W kolejnych dwóch kolumnach widnieje nazwa parametru oraz jej opis mówiący, jakie wartości opisuje dany parametr. Dalej mamy kolumny z wartościami liczbowymi. W pierwszej z nich, pt. „Wartość standardowa”, widnieje liczba ustawiona domyślnie w programie – taka sama dla wszystkich gospodarstw w SOL-u. Kolejna kolumna to wartość ustawiona przez użytkownika. Jeżeli wiersz w tej kolumnie jest wypełniony, oznacza to, że użytkownik zmienił dany parametr. Ostatnie dwie kolumny to dopuszczalne wartości minimalne i maksymalne. Są one po to, by program możliwie poprawnie obliczał wskazane wartości. O ile takich parametrów jak minimalna i maksymalna długość ciąży nie można zmienić (stanowią one także część procedur ocenowych), o tyle zakładamy, że np. dzień badania na cielność po pokryciu może różnić się w zależności od gospodarstwa – i dlatego też ten parametr jest możliwy do zmiany.
Zachęcam do odwiedzenia zakładki „Ustawienia kalendarza”, by zapoznać się z możliwościami zmian parametrów w kalendarzu SOL-a, Być może dzięki temu lepiej dostosujesz program do swojego gospodarstwa, a tym samym korzystanie z aplikacji będzie wygodniejsze.
To najważniejsze informacje dotyczące kalendarza w SOL-u. Jest to funkcjonalność dość rozbudowana i złożona, ale przy tym bardzo elastyczna. Można tworzyć własne prace/wydarzenia, ustawiać przypomnienia, a także dostosowywać sposób naliczania terminów. Wszystko po to, by z SOL-a korzystało się jak najlepiej.