Koniec z wołowiną z Brazylii? Ryzyko AMR zamyka europejskie rynki zbytu

Brazylia nie będzie mogła eksportować mięsa do UE od września br. Taką decyzję ogłosiła Komisja Europejska. Czy to zaskakująca decyzja w kontekście niedawno podpisanej umowy z krajami Mercosur?

Jan Hereditas

• Antybiotykoodporność stanęła na drodze do Europy brazylijskiej wołowinie.

• 12 maja 2026 r. Komisja Europejska zaktualizowała listę państw, których produkty są bezpieczne dla zdrowia konsumentów w Europie. Na tej liście nie ma Brazylii.

• Wyjaśniamy czym jest AMR i dlaczego Komisja Europejska prowadzi od lat program „Jedno Zdrowie”.

• Wskazujemy także, jakie relacje zachodzą pomiędzy spełnieniem standardów weterynaryjnych, a dopuszczeniem do eksportu?

12 maja br. Komisja Europejska zaktualizowała listę krajów, które respektują działania Unii Europejskiej w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Na tej liście nie ma Brazylii.

Brazylia usunięta z listy

W komunikacie poinformowano, że „KE z zadowoleniem przyjmuje dzisiejsze głosowanie państw członkowskich w sprawie zaktualizowanego wykazu państw trzecich upoważnionych do eksportu do Unii Europejskiej zwierząt, z których pozyskuje się żywność i produkty pochodzenie zwierzęcego.” Państwa wymienione w wykazie udowodniły, że przestrzegają unijnych ograniczeń dotyczących stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych (antybiotyków, leków przeciwwirusowych, przeciwgrzybicznych i przeciwpasożytniczych).

Zgodnie z przepisami UE stosowanie powyższych środków, nie jest dozwolone.

Odporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego naszych czasów.

Na wspomnianej powyżej liście znalazły się Argentyna i Paragwaj, inne kraje tworzące Mercosur. Nie ma na niej Brazylii oraz Urugwaju.

Strategia UE przeciw antybiotykooporności

Zagrożenie płynące z oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) jest w centrum uwagi Komisji Europejskiej, która wprowadziła strategię mającą na celu przeciwdziałanie temu zjawisku.

Mutacje drobnoustrojów prowadzą do tysięcy zgonów rocznie oraz generują ogromne koszty dla systemów opieki zdrowotnej i gospodarki.

Centralnym punktem unijnej polityki jest podejście „Jedno zdrowie”, które integruje działania w obszarze medycyny ludzkiej, weterynarii oraz ochrony środowiska. Unia Europejska wdraża te założenia poprzez wzmacnianie nadzoru, promowanie odpowiedzialnego stosowania antybiotyków oraz wspieranie innowacji i badań naukowych. Kluczowym elementem strategii są również kampanie edukacyjne, takie jak Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach, które mają na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat tego globalnego kryzysu. Wszystkie te działania służą budowaniu odpowiedzi na jedno z najpoważniejszych współczesnych wyzwań zdrowotnych.

Czym jest AMR?

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) polega na zdolności drobnoustrojów do przetrwania lub namnażania się pomimo obecności leku, który w normalnych warunkach zahamowałby ich rozwój lub je zabił. Zjawisko to niesie ze sobą katastrofalne skutki zarówno zdrowotne, jak i gospodarcze.

Zagrożenia wynikające z AMR to: wysoka śmiertelność, rosnące statystyki zakażeń szpitalnych, katastrofalne prognozy globalne, ogromne koszty ekonomiczne.

Ponieważ mikroorganizmy przemieszczają się między różnymi sektorami, oporność na leki zagraża zarówno ludziom, zwierzętom, jak i środowisku. Dlatego UE opiera swoją strategię na zintegrowanym podejściu „Jedno zdrowie” (One Health).

Co z brazylijskim eksportem?

Omawiana lista to nie jest lista krajów dopuszczonych do eksportu do UE w ogóle, tylko nowy wykaz dotyczący spełnienia dodatkowych wymogów w sprawie zakazanych antybiotyków weterynaryjnych. Brazylia wcześniej eksportowała na podstawie dotychczasowych unijnych zezwoleń i certyfikatów weterynaryjnych. Teraz problem dotyczy tego, że UE uznała, iż Brazylia nie dała jeszcze wymaganych gwarancji zgodności z nowymi przepisami antybiotykowymi.

Brazylia nie została wcześniej „wpuszczona” do UE bez podstawy. Miała stare unijne dopuszczenia eksportowe. Teraz weszły dodatkowe wymogi dotyczące kontroli i zakazu części antybiotyków i właśnie do tego nowego wykazu Brazylia nie spełniła.