Przez azot będą płacili za zmniejszenie pogłowia bydła. Decyzja zapadła

Bruksela zatwierdziła pakiet pomocy dla holenderskich hodowców bydła w wysokości 600 milionów euro na redukcję pogłowia bydła.

Jan Hereditas

• Pakiet pomocy jest przeznaczony dla tych rolników, którzy chcą dobrowolnie zmniejszyć swoje stada.

• Komisja Europejska właśnie to ogłosiła. Środki finansowe będą dostępne przez kolejnych pięć lat.

• Program ma ruszyć od czerwca 2026 r. – podało holenderskie ministerstwo rolnictwa.

• Jego uruchomienie ma celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa, w tym przede wszystkim podtlenku azotu i amoniaku.

Inny model biznesowy

Hodowcy bydła mlecznego, którzy w 2025 roku posiadali bydło mleczne, będą mogli ubiegać się o dotację przyznawaną na trzy lata, która ma zrekompensować im koszty redukcji pogłowia. Program ekstensyfikacji jest elementem „walki” w Holandii z produkcją zwierzęcą, w tym przede wszystkim z produkcją mleka i wołowiny.

Holandia żyje tą sprawą od kilku lat. Mimo protestów rolników, holenderski rząd nie spuszcza z tonu i konsekwentnie dąży do redukcji pogłowia bydła.

Komisja Europejska na wniosek holenderskiego rządu zatwierdziła właśnie pomoc państwa. Wyrażona przez nią zgoda może przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych, co jest nadrzędnym celem Unii Europejskiej. Ponadto program ma stymulować przejście hodowli zwierząt w tym kraju na mniej intensywne modele biznesowe.  

Ekstensyfikacja produkcji mleka

Od 1 czerwca do 29 lipca 2026 r. hodowcy będą mogli składać wnioski w ramach „Programu dopłat na rzecz ekstensyfikacji hodowli bydła mlecznego”.

Zmniejszenie pogłowia bydła ograniczy emisje amoniaku i gazów cieplarnianych oraz zmniejszy produkcję gnojowicy.

Program ten realizuje rządowe cele redukcji emisji azotu i ochrony środowiska naturalnego. Po jego zakończeniu – szacuje holenderskie ministerstwo rolnictwa – hodowcy bydła mlecznego będą utrzymywać o 10–20% mniej krów.

Roczna rekompensata za utratę dochodów będzie ustalana na podstawie wydajności mlecznej przeciętnej krowy i kosztów transakcyjnych i ma wynieść 1606 euro na krowę. Ponadto rolnicy zrzekną się części swoich praw do fosforanów, za co będzie przysługiwała im dodatkowa rekompensata w wysokości 110 euro. Prawa do fosforanów znikną na stałe z rynku.

Istnieją dwa dodatkowe warunki uczestnictwa w programie: powierzchnia użytków zielonych w gospodarstwie nie może się zmniejszyć przez trzy lata, a liczba innych zwierząt wypasanych (młodego bydła, owiec, kóz, koni itp.) w gospodarstwie nie może się zwiększyć przez trzy lata. Po trzech latach hodowcy bydła mlecznego mogą opcjonalnie powrócić do pierwotnej liczby krów poprzez zakup lub dzierżawę nowych praw do fosforanów.

Na program przeznaczono łącznie 627 mln euro.

Minister zadowolony

Van Essen, minister ds. rolnictwa, rybołówstwa, bezpieczeństwa żywnościowego i przyrody w związku z akceptacją programu przez Komisję Europejską wysłał list do holenderskiej Izby Reprezentantów.

Napisał w nim: „Cieszę się, że program daje rolnikom kolejną szansę na zabezpieczenie ich działalności na przyszłość. Przyczyni się on do strukturalnej redukcji emisji azotu, a tym samym do odnowy przyrody i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Doceniam rolników, którzy podejmują ten krok i przyczyniają się do rozwiązywania problemów środowiskowych. Zdaję sobie bowiem sprawę, że pozbywanie się zwierząt ma wpływ na rolników. Rekompensata za utratę dochodów może złagodzić ten problem”.

Na km kwadratowy przypada w Holandii blisko 50 krów, w Polsce 6.