Co nowego w RW PRÓBA?

Miło nam zaprezentować Państwu Raport Wynikowy PRÓBA w odświeżonej, ciekawej szacie graficznej. Modyfikacje wprowadzone do dobrze znanego raportu nie zmieniają zasadniczo prezentowanych w nim informacji. Mają za zadanie wskazać najważniejsze zmiany, które zaszły u naszych krów – te dobre i te złe – i zasygnalizować na pierwszy rzut oka, z czym mamy lub możemy mieć problem.

tekst: Agnieszka Antczak

Nikt nie lubi zmian?
Aby dane w raporcie były bardziej czytelne, zostały wprowadzone pewne zmiany w rozmieszczeniu informacji na jego stronie. Dla przykładu, wyniki próbnego doju są przedstawione w poziomie, a nie, jak do tej pory, w pionowych podkolumnach. Pozwoliło to na wygospodarowanie miejsca na lepsze zaprezentowanie innych danych, na przykład tych dotyczących rozrodu każdej z krów ujętych w RW-2 PRÓBA. Część danych umieszczono w miejscach, gdzie dość intuicyjnie będziemy ich szukać – np. w kolumnie „Krowa” rejestrowane są nie tylko numery krowy, nazwa i dane jej ojca, kod rasy i księgi, w której jest zapisana, ale także numer laktacji i liczba dni po wycieleniu.

Hodowcy, którzy na co dzień posługują się numerami oborowymi swoich krów, z pewnością docenią fakt, że na ich życzenie wykaz może być posortowany właśnie według tych numerów.

Mamy nadzieję, że zmiany zamieszczone w nowym RW-2 PRÓBA spodobają się Państwu, choć na pewno trochę wysiłku będzie wymagało przyzwyczajenie się do drobnych różnic w stosunku do rozmieszczenia zapisów w poprzedniej wersji tego raportu.

Jak nie utonąć w morzu danych
W RW-2 PRÓBA, który otrzymuje każdy hodowca objęty OWUB, prezentowane są wartości zarejestrowane, zmierzone lub obliczone indywidualnie dla każdej ocenianej krowy.

W rezultacie, zwłaszcza w większych stadach, raport ten bywa bardzo obszerny. Niezależnie jednak od tego, czy mamy 10, 300 czy 1300 krów, często się zdarza, że – z braku czasu albo cierpliwości – ten szczegółowy wykaz przeglądamy nie dość uważnie. Skupiamy uwagę na niewielu cechach, które akurat uważamy za najważniejsze, albo szukamy wyników tych zwierząt, z którymi mieliśmy ostatnio jakieś problemy – i im poświęcamy najwięcej uwagi.
Dlatego wprowadzone modyfikacje w RW-2 PRÓBA mają przede wszystkim na celu wskazywanie potencjalnie istotnych zmian, jakie zaszły u danej krowy, dzięki czemu możemy łatwiej znaleźć potrzebne informacje i szybciej zareagować.

Rycina 1. Raport Wynikowy PRÓBA – ogólny wygląd

Przechodząc do konkretów…
Jeśli spojrzycie Państwo na rycinę przedstawiającą całą stronę nowego raportu, to zauważycie zmianę od razu rzucającą się w oczy – są to kolory. Kolor, jakim wypełniona jest komórka tabeli, pomaga ocenić sytuację – czy wartość mieści się w normie, czy wręcz przeciwnie. Wartości dobre, pożądane, oznaczone są kolorem zielonym; akceptowalne, ale wymagające uwagi – kolorem żółtym; niepożądane – kolorem czerwonym. Ten barwny kod będzie pomagał nam w interpretacji wyników. Nie musimy już odszukiwać wartości referencyjnych – raport sam sugeruje, gdzie plasują się wyniki danej krowy. Wspomniane normy są dostępne w opisie nowego raportu, udostępnionym na stronie internetowej pfhb.pl.

Tabela 4. Zakres norm przyjęty przy indywidualnej ocenie wieku pierwszego wycielenia oraz okresu międzywycieleniowego

Tuż obok zaznaczonych kolorem fragmentów tabeli widzimy barwne trójkąty, zwrócone wierzchołkiem w górę albo w dół. Zwracają one uwagę na fakt, że wartość danej cechy uległa istotnej zmianie. Położenie trójkąta informuje, że wartość wzrosła () lub zmalała (). Kolor jego wskazuje ocenę tej zmiany (– pożądana,  – niepożądana). Należy podkreślić, że wspomniane trójkąty pojawiają się tylko wtedy, gdy spadek lub wzrost danej cechy jest odpowiednio duży. W przypadku wydajności mleka musi on wynosić co najmniej 25% wartości stwierdzonej w poprzednim próbnym doju. Zmiana LKS jest oznaczana trójkątem, jeśli przekracza 50% wartości stwierdzonej w poprzednim próbnym doju. Dzięki temu możemy od razu się skupić na tych krowach, których użytkowość zmieniła się znacząco, zamiast pracowicie porównywać odpowiednie liczby u każdej krowy.

Już same barwne ostrzeżenia mogą nam pomóc…, ale to nie koniec.

Jeszcze więcej konkretów
Oprócz wspomnianych akcentów graficznych nowy raport zawiera słowne komunikaty, które wprost informują o problemach, jakie dotknęły nasze zwierzęta. W pierwszej kolumnie raportu, opatrzonej nagłówkiem „Lp i Alarmy”, możemy znaleźć takie komunikaty w formie skrótów, wyróżnionych czerwonym kolorem czcionki. Ich celem jest przyciągnięcie uwagi czytelnika do tych krów, które najbardziej jej potrzebują. Te krótkie komunikaty (nazwane „alarmami”) są wyraźnym sygnałem, że u tej krowy coś poszło nie tak, i powinny od razu wzbudzić czujność hodowcy.
Kolejna kolumna – kolejna miła niespodzianka
Zaraz za „Alarmami” mamy kolumnę „Krowa”. Zawiera ona dane, które do tej pory znajdowały się w dwóch różnych kolumnach. Dzięki temu zaoszczędzono miejsce, a w kolumnie „Krowa” znajdziemy, oprócz dotychczas prezentowanych danych, liczbę dni po wycieleniu. Każdy, kto chce właściwie zinterpretować spadki mleka czy wahania innych parametrów, z pewnością doceni tę informację. Mając pod ręką liczbę dni po wycieleniu, od razu możemy zobaczyć wahania parametrów mleka we właściwym kontekście.

Dodatkowo w kolumnie „Krowa” znajdziemy informację o genotypowaniu tego zwierzęcia. Jeżeli w systemie Symlek jest informacja, że od danej krowy pobrano materiał do genotypowania, to obok symbolu księgi widnieje skrót „(SNP)”. Jeśli informacja o pobraniu materiału zamieszczana jest po raz pierwszy, skrót „(SNP)” jest drukowany wytłuszczoną czcionką.

Zupełnie nowa „piąta kolumna”
Ponieważ „Rozród” jest nową sekcją w ramach RW-2 PRÓBA, przyjrzyjmy się jej dokładniej.

Rycina 2. Kolumna piąta – „Rozród”

W kolumnie tej możemy znaleźć podstawowe informacje dotyczące rozrodu krowy (ryc. 2). Na samej górze widoczne są data oraz numer wycielenia (w nawiasie). Może się zdarzyć, że zamiast daty zobaczymy tu znaki zapytania. Będzie to oznaczać, że nie mamy danych o dacie wycielenia. Jeśli krowa wycieliła się między ostatnim a bieżącym próbnym dojem, to bezpośrednio pod datą wycielenia znajdziemy opis porodu, np.: „poród łatwy”, jeśli taki został zgłoszony przez hodowcę.

Jeśli krowa została już pokryta po wspomnianym wycieleniu, to poniżej znajdziemy datę oraz numer tego pokrycia (w nawiasie). Jak widzimy na zamieszczonym przykładzie, nasza krowa została pokryta już czwarty raz. Poniżej daty pokrycia widnieją numer i nazwa buhaja. Jeśli nazwa jest szczególnie długa, może zostać „obcięta” – wówczas kończy się trzema kropkami.

W kolejnym wierszu znajdziemy informację o wynikach badania krowy testem PAG. Widoczna jest data badania (w układzie mm-dd) oraz jego wynik (CIELNA, NIEcielna lub Powtórz). Jeśli u danej krowy zostanie zarejestrowane poronienie, to informacja o nim znajdzie się w tym samym miejscu.

W dolnej części kolumny „Rozród” mogą się pojawiać słowne komunikaty, które mają zwrócić naszą uwagę na potencjalne problemy. Komunikaty te dotyczą głównie rozbieżności w informacjach na temat rozrodu danej krowy prezentowanych w raporcie.

Tabela 3. Komunikaty w kolumnie „Rozród”

Dodatkowe informacje
Warto też zaprzyjaźnić się z ostatnią kolumną w RW-2 PRÓBA, opatrzoną nagłówkiem „Dodatkowe informacje”. Znajdziemy tu dane, które – z różnych powodów – nie znalazły miejsca w pozostałych kolumnach, a wygodnie mieć je pod ręką. Tu dowiemy się, kiedy krowa przybyła pod ocenę, kiedy została zasuszona, ile wyniósł jej okres międzywycieleniowy lub – w przypadku pierwiastek – jaki był wiek pierwszego wycielenia. Zgodnie z założeniami W1W i OMW są podkolorowane stosownie do tego, czy wartość danej cechy mieści się w założonej normie (porównaj dane w tab. 1).

Tabela 1. Norma LKS przyjęta w RW-2 PRÓBA przy indywidualnej ocenie krów

Kiedy krowa ubywa ze stada, ukazują się tu data i powód ubycia oraz informacja o wydajności życiowej ubyłej sztuki.

Pod raportem dostępna jest legenda, gdzie można znaleźć objaśnienia wszystkich pojawiających się w nim skrótów i symboli. Szczegółowe objaśnienia zawartości nowego raportu PRÓBA są zamieszczone na stronie internetowej Federacji (www.pfhb.pl).

Tabela 2. Skrótowe komunikaty zamieszczane w kolumnie „Lp i Alarmy”

Liczymy na to, że wprowadzone modyfikacje ułatwią Wam szybkie wyszukanie istotnych informacji, a stosowane wyróżnienia i komunikaty pokażą czarno na białym (a raczej kolorowo na białym), jak te wyniki interpretować z pożytkiem dla krów i dla ich właściciela. 