Ikony polskiej hodowli. Kto rządzi w rankingach stad PHF?

Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka opublikowała zestawienia genetyczne stad krów i jałówek odmiany czarno-białej oraz czerwono-białej. Tegoroczne zestawienia, oparte na Indeksie Ekonomicznym (IE) oraz indeksie PF, wyłoniły krajowych liderów pracy hodowlanej. Surowe kryteria kwalifikacji, w tym wysokie wymogi dotyczące kompletności ocen i powszechności genotypowania jałówek, pozwoliły wyłonić absolutną elitę, w której o miejscach na podium decydowały niekiedy pojedyncze punkty lub złotówki.

Katarzyna Rzewuska, Agata Brączkowska

Praca hodowlana
PFHBiPM każde roku podsumowuje wysiłek hodowców prowadzących pracę hodowlaną, fot. Jan Hereditas
  • Dominacja PR Długie Stare. W odmianie czarno-białej stado z Trzebin bezapelacyjnie wygrało ranking krów, osiągając imponującą przewagę 144 zł w Indeksie Ekonomicznym nad kolejnym gospodarstwem.
  • Zacięta walka w genotypowaniu jałówek. Wśród młodzieży odmiany HO o najwyższych pozycjach w indeksie PF decydował remis – aż trzy czołowe stada uzyskały identyczny wynik 152 punktów.
  • Multilider z Głogówka. W odmianie czerwono-białej bezkonkurencyjne w kategorii jałówek okazało się stado OHZ Głogówek sp. z o.o., które zajęło pierwsze miejsce pod kątem obu indeksów jednocześnie.

Sztuki ze szczytu rankingu to perełki polskiej hodowli. Jednocześnie praca hodowlana, choć dotyczy pojedynczych zwierząt, odbywa się w całym stadzie. Aby docenić wypracowany przez hodowców postęp, co roku prezentujemy także rankingi bazujące na średnich dla stad. W przypadku krów kwalifikują się do niego jedynie stada użytkujące w ciągu roku minimum 10 szt. posiadających obliczone wartości indeksów selekcyjnych, przy założeniu kompletności ocen na poziomie 80%. Oznacza to, że w stadzie może znajdować się jedynie 20% krów bez oficjalnych wyników oceny wartości hodowlanej. Z kolei w odniesieniu do średnich dla jałówek z rocznika 2024 zastosowany został wymóg posiadania oceny genomowej dla minimum 80% urodzonych jałówek. Pozwala to uniknąć sytuacji wybiórczego genotypowania jałówek o najlepszym pochodzeniu.

Ranking stad krów

Aby znaleźć się w elitarnej grupie 20% najlepszych stad odmiany czarno-białej w kraju, konieczne było uzyskanie średniej wartości dla użytkowanych krów na poziomie 1538 zł (IE) i 123 punktów (PF).

Liderem rankingów zostało PR Długie Stare sp. z o.o. (Trzebiny) z wynikiem dla IE 2826 zł i dla PF – 143 punkty (249 krów). Stado to zyskało przewagę wynoszącą 144 zł w stosunku do 2. miejsca pod względem IE. Poza podium znalazło się stado Żochowscy Stanisław i Maciej, w którym uwagę zwraca wynik na poziomie 2735 zł uzyskany w ramach jednej z obór (Żochowski Stanisław, 253 krowy). Jednocześnie stado to uzyskało wynik ex aequo pod kątem indeksu PF ze stadem GR Cieślak Radosław zajmującym 2. miejsce pod względem IE. Jak widać, efekty pracy hodowlanej dają wymierne sukcesy w przypadku obu indeksów. Większe nastawienie na Indeks Ekonomiczny widać w stadzie Bober Ryszard, które znalazło się na drugim miejscu z wynikiem 2627 zł dla 193 krów.

Najlepsze stada krów phf odmiany HO i RW
Najlepsze stada krów phf odmiany HO i RW użytkowanych w 2025 r., grafika: Katarzyna Rzewuska, Agata Brączkowska

Top stada jałówek

Jeżeli chodzi o potencjał genetyczny uzyskany dla jałówek urodzonych w 2024 r. (przesunięcie czasowe wynika z czasu potrzebnego na zgenotypowanie i otrzymanie wyników oceny wartości hodowlanej), najwyższy wynik uzyskał Sikora Marcin (IE 3351zł, 45 szt.). Na 2. miejscu uplasował się GR Cieślak Radosław, w przypadku którego ciągłość pracy hodowlanej jest szczególnie wyraźna – stado to znalazło się także w czołówce wyników dla krów. Z kolei na 3. miejscu uplasował się GR Szymon Spławski, który jako jedyny uzyskał miejsce na podium również pod kątem indeksu PF. W przypadku indeksu PF sytuacja jest ciekawa z uwagi na to, że najlepsze trzy stada uzyskały jednakowy wynik – 152 punkty. W stawce liderów znaleźli się jeszcze GR Wysokiński Mateusz (45 szt.) i Skopnik Paweł (30 szt.).

Podobny sytuacja, jeśli chodzi o ścisłą czołówkę pod kątem obu indeksów, ma miejsce w stadach krów odmiany czerwono-białej. Najlepszy wynik na poziomie 2113 zł uzyskał RSP „Przełom” Linowo, który znalazł się na 2. miejscu pod względem indeksu PF z jednakowym wynikiem jak lider rankingu – GR Komorowo sp. z o.o. (po 133 punkty) – ale z mniejszą liczbą krów (10 szt.). Drugie miejsce w rankingu IE zajął Łuba Wojciech, który pod kątem PF znalazł się zaraz za podium z wynikiem równym temu osiągniętemu przez OHZ Głogówek sp. z o.o. (Z-D ZAWADA). To stado z kolei znalazło się na 4. Pozycji, jeśli chodzi o średni wynik dla IE (1974 zł). Jest ono natomiast liderem w przypadku obu indeksów, jeśli chodzi o średnią dla zgenotypowanych jałówek (IE 2672, PF 142, 102 szt.)

W odmianie czerwono-białej lista stad genotypujących wszystkie jałówki jest znacznie krótsza i ogranicza się do tych znajdujących się na podium.

Stada phf odmiany HO i RW z najwyższymi wynikami oceny genomowej dla jałówek
Stada phf odmiany HO i RW z najwyższymi wynikami oceny genomowej dla jałówek urodzonych w 2024 r., grafika: Katarzyna Rzewuska, Agata Brączkowska







.