Sonda kontra wiadro. Jak podawanie siary wpływa na przyszłą wydajność krowy?

Ograniczenie strat cieląt oraz ich prawidłowy odchów to kluczowy czynnik decydujący o sukcesie ekonomicznym gospodarstwa mlecznego. Na to, czy nasz cielak będzie zdrowy i zmieni się w wydajną krowę, wpływa żywienie krów w okresie zasuszenia, jakość i ilość pobranej siary, warunki utrzymania, izolacja chorych sztuk oraz monitorowanie stanu zdrowia zwierząt.

Marcin Jajor

• Czas to zdrowie. Pierwsza porcja siary powinna trafić do cielęcia najlepiej w ciągu godziny od narodzin, aby umożliwić maksymalne wchłanianie immunoglobulin. 

• Kontrola jakości i krwi. Dobra siara to minimum 22% w skali Brix, a skuteczność odpojenia warto potwierdzić badaniem krwi u cielaka do 48 godzin od urodzenia. 

• Bank siary na wagę złota. Zamrażanie nadwyżek w małych porcjach i bezpieczne rozmrażanie w temperaturze 50–55°C pozwala zachować cenne przeciwciała nawet przez pół roku.

– Cielak powinien dostać siarę jak najszybciej, najlepiej w ciągu godziny od urodzenia. Nawet jeśli podamy mu bardzo dobrą siarę, ale zbyt późno – nie uzyskamy dobrych efektów, bo cielę nie będzie w stanie wchłonąć immunoglobulin – mówi Maciej Styburski, doradca żywieniowy z PFHBiPM.

Sposób odpajania ma znaczenie

Specjalista porównywał m.in. dwa sposoby podawania siary, tj. wiadrem ze smoczkiem (jednorazowo 2 litry) oraz sondą (jednorazowo 4 litry). Doświadczenia wykazały, że ten drugi przypadek wiązał się z niższymi kosztami weterynaryjnymi, wyższymi przyrostami masy ciała o ok. 200 g w ciągu doby na cielę oraz wyższą o ok. 2 tys. kg wydajnością mleczną zwierząt (w przeliczeniu na sztukę; w pierwszej i drugiej laktacji). Zwracał też uwagę na jakość siary, którą należy ocenić za pomocą siaromierza lub refraktometru optycznego. Bardzo dobra siara zawiera co najmniej 100 g/l immunoglobulin, co odpowiada wartości 22% w skali Brix. 

Zasady prowadzenia bezpiecznego banku siary

Kolejnym krokiem jest ocena stężenia immunoglobulin we krwi, którą wykonuje lekarz weterynarii nie później niż 48 godzin od odpojenia cielaka siarą. O prawidłowej podaży przeciwciał wraz z siarą mówimy, gdy uzyskamy wartość co najmniej 15 g/l. – Warto prowadzić bank siary. W praktyce najlepiej sprawdzają się woreczki o pojemności 1–2 litrów, które łatwo się przechowuje i odmraża. Do tego ostatniego należy zastosować łaźnię wodną z kontrolowaną temperaturą w zakresie 50–55°C, tak by podawać siarę o temperaturze 38°C. Pierwszy pokarm dla cieląt może być mrożony przez 6 miesięcy, bez utraty swoich właściwości – uważa Maciej Styburski.