Wiarygodne dane to podstawa rozwoju stada krów
Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka stawia na wiarygodne dane, które wspierają hodowców w codziennej pracy. Przed Wami cykl artykułów poświęconych partnerstwu, w którym priorytetem jest jakość, rzetelność i dokładność informacji.
tekst i zdjęcia: Marcin Jajor
Za nami 2025 r., w którym Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka świętowała jubileusz 30 lat pracy z hodowcami. Dziś patrzymy w przyszłość i w dobie wahających się cen skupu mleka na znaczeniu zyskuje wiarygodność i jakość informacji niezbędnych do poprawy efektywności oraz opłacalności produkcji tego surowca. To w dużej mierze dzięki nim polskie stada krów mlecznych pod oceną PFHBiPM należą do jednych z najbardziej wydajnych populacji zwierząt gospodarskich w Europie. Co więcej, w żadnym stopniu nie odbiegają od konkurencji zza granicy pod względem wartości hodowlanej.
Pełna kontrola
PFHBiPM dostarcza hodowcom przede wszystkim wiedzę związaną z prowadzeniem oceny wartości użytkowej krów mlecznych. Ocena ta polega na indywidualnych pomiarach wydajności mlecznej krów i analizie składu mleka, ustaleniu wszystkich parametrów określających cechy płodności i rozrodu zwierząt czy zdarzeń w stadzie. Raporty wynikowe prezentują najważniejsze, zbiorcze dane dotyczące produkcji mleka w całym stadzie (RW-1) i od poszczególnych krów (RW-2).
W tym miejscu należy wspomnieć, że znakiem rozpoznawczym PFHBiPM i cechą, która ją wyróżnia na tle wielu gremiów i organizacji zrzeszających hodowców bydła w Polsce i na całym świecie, jest ogromny nacisk na jakość usług. Organizacja może się poszczycić Certyfikatem Międzynarodowego Komitetu ds. Kontroli Użytkowości Zwierząt Gospodarskich (ICAR), który potwierdza, że za każdym razem i bez wyjątku informacje, które otrzymują hodowcy, są aktualne, dokładne i kompletne! Oprócz szeregu wytycznych dotyczących urządzeń pomiarowych, w tym ich kalibracji i dokładności pomiaru, ogromne znaczenie ma nadzór, audyty i szczegółowe kontrole. Wszystkie najważniejsze dane co roku są publikowane w ramach zbiorczego raportu pt. „Ocena i Hodowla Bydła”.
Hodowla w parze z ekonomią
Hodowcy bydła nieustannie pracują również nad doskonaleniem wartości hodowlanej krów. Tu również ogromną rolę odgrywa PFHBiPM, która prowadzi księgi dla bydła hodowlanego ośmiu ras, co ściśle wiąże się m.in. z oceną typu i budowy bydła ras mlecznych w typie użytkowym mlecznym i mięsno-mlecznym. Wyróżnikiem organizacji jest także szeroko zakrojone doradztwo, którego celem jest doskonalenie genetyczne populacji bydła mlecznego w Polsce. Eksperci PFHBiPM pomagają m.in. w określeniu celu hodowlanego, analizie mocnych i słabych stron stada oraz selekcji zwierząt. Duże znaczenie ma też genotypowanie krów, dzięki któremu hodowcy mogą na podstawie rzetelnych danych uzyskiwać potomstwo płci żeńskiej od najbardziej wartościowych zwierząt z wykorzystaniem topowych buhajów jako ojców.
W rozwoju krajowej hodowli krów mlecznych istotną rolę odegrały narzędzia selekcyjne wprowadzone przez PFHBiPM. Indeksy Produkcja i Funkcjonalność (PF) i Indeks Ekonomiczny (IE) umożliwiają kompleksową ocenę zwierząt, łącząc cechy użytkowe z ich wymiarem ekonomicznym. Uzupełnieniem tych działań jest program DoKo, który na podstawie danych rodowodowych i wyników oceny użytkowości wspiera trafny dobór par rodzicielskich. Niezwykle praktycznym i cenionym przez hodowców narzędziem, z którego mogą korzystać w ramach oceny krów przez PFHBiPM, jest program do zarządzania stadem bydła mlecznego Stado OnLine. Umożliwia prowadzenie zapisów dotyczących zdarzeń w oborze, a także ułatwia organizację i planowanie pracy.
Powtarzalne i rzetelne analizy
Oprócz doradztwa hodowlanego istotną sferą działalności PFHBiPM jest również niezależne doradztwo żywieniowe i ogólne. Doradcy podpowiadają, jak we właściwy sposób w pełni pokryć zapotrzebowanie krów na składniki pokarmowe, ale też poprawić ich warunki utrzymania czy zdrowotność wymion. Wszystko to okraszone jest wiedzą i szerokim zakresem analiz wykonywanych w laboratoriach PFHBiPM – czterech laboratoriach oceny mleka, dwóch laboratoriach oceny pasz oraz laboratorium genetyki bydła. Wszystkie badania i oznaczenia są prowadzone na wysokiej klasy aparaturze najnowszej generacji, w oparciu o optymalne metodyki i standardy, które dają gwarancję powtarzalności, precyzji i rzetelności uzyskiwanych wyników.
Wymienienie wszystkich działań i możliwości wsparcia, które od wielu lat wyznaczają kierunki pracy hodowlanej, żywienia, zarządzania stadem, warunków utrzymania czy zdrowotności zwierząt, daleko wykracza poza ramy niniejszego tekstu. Dlatego w tym roku na łamach „Hodowli i Chowu Bydła” będziemy prezentować materiały, w których przedstawimy różne możliwości poprawy efektywności produkcji mleka oraz uzyskania postępu hodowlanego dzięki narzędziom i współpracy z PFHBiPM. Będzie nam przy tym przyświecała jedna zasada: wiarygodne dane to podstawa rozwoju stada krów!
