Półtora miliona testów PAG. Polska w czołówce

Po siedmiu latach od wprowadzenia testów PAG ich liczba w polskiej populacji krów przekroczyła 1 500 000 sztuk.

Danuta Radzio

• Badania cielności testem PAG w ramach oceny wartości użytkowej bydła prowadzonej przez PFHBiPM są realizowane od 2019 r. Do badań można wykorzystać próbkę mleka pobraną na potrzeby analizy składu mleka, jak również próbki mleka pobrane przez hodowców pomiędzy próbnymi udojami.

• Począwszy od wprowadzenia testów cielności PAG na rynek w 2011 r., po dziś dzień setki tysięcy hodowców na całym świecie zapoznało się i zaufało tej technologii. Z danych wynika, że jak dotąd wykonano ponad 55 mln testów (wg danych IDEXX).

• W ciągu ostatnich lat roczna liczba badań krów znacznie przekraczała 200 000 testów. W rezultacie od stycznia 2019 r., a więc po 7 latach od wprowadzenia usługi, łączna liczba testów wykonanych w polskiej populacji przekroczyła 1 500 000 sztuk. Wynik ten stawia nas w ścisłej czołówce wśród europejskich krajów, tuż obok Niemiec, Danii, Szwajcarii i Francji, które badanie cielności z mleka rozpoczęły w latach 2013–2014, a liczba badań w krajowych populacjach sięga 2–2,5 mln testów.

Badanie cielności testem PAG jest dodatkową usługą wykonywaną z próbki mleka pobranego podczas próbnego doju PFHBiPM. W dużym uproszczeniu badanie opiera się na określeniu glikoprotein ciążowych (z ang. pregnancy associated glycoproteins, w skrócie PAG).

Terminy testów

Badania przeprowadzane w określonych momentach ciąży pomagają poprawić wydajność reprodukcyjną poprzez identyfikację krów, które utraciły ciążę. Może to dotyczyć od 15% do 20% krów w okresie od 28 dnia do wycielenia. Poniżej optymalne okresy, w których hodowca powinien sprawdzać cielność krów:

• pierwsze badanie cielności – 28.–35. dzień ciąży (po zapłodnieniu). Pierwsza możliwość wykrycia krów niezacielonych i ponowne ich pokrycie;
• drugie badanie cielności – 45.–70. dzień ciąży. Możliwość wykrycia wczesnego obumarcia zarodka;
• trzecie badanie cielności – 90.–110. dzień ciąży. Okres, w którym zbliża się próg rentowności dla podejmowania prób ponownego zacielenia krów. Przeprowadzenie testu może pomóc w podjęciu decyzji o kryciu lub brakowaniu sztuki;
• czwarte badanie cielności – 200.–230. dzień ciąży (zasuszanie). W rzadkich przypadkach poronienie może nastąpić pomiędzy 100. a 230. dniem ciąży. Badanie może potwierdzić cielność krowy przed zastosowaniem środków wspomagających zasuszenie krowy.

Między próbnymi dojami

Po wykonaniu analiz laboratoryjnych wyniki są wysyłane w ciągu 2–3 dni po pobraniu próbek. Trafiają na wskazany adres e-mail, online w SOL, a także pozostałymi kanałami PFHBiPM. Warto dodać, że testy PAG można wykonać również między próbnymi dojami. Wystarczy zamówić zestaw do samodzielnego pobrania i oznakowania próbek mleka w laboratorium PFHBiPM.

Laboratoria oceny mleka PFHBiPM wdrożyły system jakości w metodzie Elisa i systematycznie wykorzystują do kontroli jakości badań certyfikowane materiały referencyjne (CRM) z laboratorium QSE w Niemczech oraz cztery razy w ciągu roku biorą udział w badaniach biegłości PT (z jęz. ang. proficiency tests) z wynikiem bardzo dobrym, tzn. 100% zgodności.

Zastosowanie PAG warunkuje:

• odpowiedni odstęp od ostatniej inseminacji – musi wynosić co najmniej 28 dni (odpowiednie wysycenie mleka białkami PAG);
• odpowiedni odstęp od ostatniego wycielenia – musi wynosić co najmniej 60 dni (badanie obejmuje białka PAG aktualnej ciąży, a nie poprzedniej).

Przeprowadzenie testu może dać trzy różne wyniki: pozytywny – krowa jest „cielna”, negatywny – krowa jest „niecielna” lub „powtórz badanie” – w przypadku, kiedy poziom białek ciążowych jest zbyt niski do stwierdzenia cielności, a jednocześnie zbyt wysoki, by ją definitywnie wykluczyć.

Krótszy okres międzywycieleniowy

Ideą badania cielności z próbek mleka jest proste, jednoznaczne i bezstresowe wychwycenie krów, które nie są cielne, z zamiarem jak najszybszego ich ponownego zacielenia (dokładność metody sięga 98%). Korzystanie z nich ułatwia skracanie okresów międzywycieleniowych dzięki możliwości łatwego wykrywania sztuk niecielnych w poszczególnych okresach ciąży. W ten sposób mamy możliwość ograniczenia liczby dni, w których krowy pozostają niecielne, co przekłada się na lepszą rentowność produkcji mleka.