Robot (w) centrum dowodzenia

Mija 30 lat od pojawienia się robotów udojowych. Nie tylko zastąpiły dojarki przewodowe i hale udojowe, lecz także stały się centrum zarządzania stadem krów.

Dziś główna funkcja robotów udojowych, czyli dój, stopniowo staje się jedynie dodatkiem do coraz bardziej precyzyjnych i rozbudowanych systemów zarządzania stadem. Nowoczesny robot kontroluje żywienie, segreguje krowy oraz wspiera zarządzanie rozrodem. Co nowego mają do zaproponowania współczesne urządzenia? Na to pytanie podczas seminariów Mleko 4.0. organizowanych przez PFHBiPM odpowiadali: Jacek Abramczyk (Fullwood), Grzegorz Cieśliński (Lely), Arkadiusz Steckiewicz (GEA) oraz Marcin Wasilewski (DeLaval).

R 9500 – GEA
W ofercie firmy GEA znajdują się nie tylko standardowe roboty udojowe, lecz także zautomatyzowana karuzela, która rozszerza możliwości zarządzania dużymi stadami. Co wyróżnia roboty GEA?

• Technologia „jednego kubka” (In-Liner Everything) – cały proces doju odbywa się w jednym kubku: mycie, stymulacja, dój oraz dipping końcowy. Minimalizuje to ryzyko zapaleń krzyżowych oraz zapewnia wysoką powtarzalność procesu. Średni czas pobytu krowy w robocie wynosi 6,9 minuty.
• Komfort i zdrowie wymion – system przez cały czas monitoruje parametry pulsacji. W przypadku odchyleń hodowca natychmiast otrzymuje powiadomienie. Stabilna pulsacja zwiększa komfort zwierząt, co w naturalny sposób przekłada się na lepszą wydajność.
• Prawdziwa ćwiartkowa separacja mleka – robot GEA posiada dwie niezależne instalacje mleczne, dzięki czemu każda ćwiartka jest obsługiwana oddzielnie. Czujnik LKS pracuje w czasie rzeczywistym, a w przypadku wykrycia stanu zapalnego mleko z danej ćwiartki jest automatycznie kierowane do separacji.
• Serwis i eksploatacja – robot wyposażony jest w wymienny moduł udojowy, który można szybko podmienić, minimalizując przestoje. Kamery są dobrze chronione przed uszkodzeniami i wymagają jedynie regularnego czyszczenia; w starszych maszynach są wymieniane na nowsze modele. Kamera dokładnie lokalizuje strzyki, a w razie potrzeby możliwe jest również ręczne podłączanie kubków. Ponad 97% robotów pracuje na podwyższeniu, co ułatwia obserwację wymienia.
• Elektryczne ramię robota – system przeciwwag powoduje, że odczuwalna dla krowy waga to tylko ok 0,9 kg. Pobiera energię jedynie podczas podłączania kubków udojowych. System pracuje na niskim podciśnieniu – 42 kPa.
• Zarządzanie stadem – intuicyjne oprogramowanie dostępne w aplikacji mobilnej. Prosty interfejs oparty na czytelnych ikonach ułatwia codzienną pracę i szybkie reagowanie na zdarzenia.

VMS 2025 – DELAVAL
W maju 2025 r. firma wprowadziła na rynek robot VMS 2025, który doskonale odpowiada na obecne wyzwania – m.in. ma elastyczne węże, ramię hydrauliczne z dużym zasięgiem, możliwość doju manualnego. Technologia DeLaval Insight pozwala na pierwszy pełny dój bez angażowania kogokolwiek do pracy przy robocie. Technologia inteligentnego podciśnienia (Flow Responsive Making) z pomiarem ilości mleka utrzymuje poziom podciśnienia pod strzykiem na stałym poziomie. Skraca to czas doju średnio o 27 sekund. Pozornie niewiele, ale jeśli przemnożymy to przez 180 dojów, widać, że robot jest w stanie wydoić o cztery krowy więcej w tym samym czasie.

Robot wyposażony jest w licznik komórek somatycznych podający rzeczywisty wynik oraz w system doju ćwiartkowego z czterema miernikami mleka, co oznacza, że mleko z każdej ćwiartki/każdego strzyka dojone i mierzone jest osobno. Oprócz ilości dojonego mleka hodowca dostaje informacje, jaki jest przepływ i podciśnienie pod końcówką strzyka. Dzięki temu już na 3–4 dni wcześniej robot potrafi wyłapać, która ćwiartka zagrożona jest mastitis, a hodowca ma czas na wdrożenie leczenia. Dzięki licznikowi komórek somatycznych robot wykrywa również zapalenia podkliniczne, alarmując przy wartościach poniżej 200 tys. (od tego progu zaczynają się straty w produkcji mleka sięgające 10–20% na laktację).

Moduł RePro jest w stanie wykryć, co psuje ujemny bilans energii – ciche ruje, zaburzenia w funkcjonowaniu jajników, wczesne poronienia itp. Dzięki pomiarom progesteronu robot wykrywa ruje, a hodowca inseminuje krowę w podanym przez system optymalnym momencie. Cielność również potwierdza (bądź wyklucza) robot udojowy!

Merlin – FULLWOOD JOZ
Roboty udojowe Merlin firmy Fullwood JOZ obecne są na polskim rynku od czterech lat, jednak doświadczenie producenta i obecność na rynkach międzynarodowych w tej technologii sięga niemal 30 lat. W tym czasie powstało już osiem generacji Merlina, a kolejna jest właśnie w przygotowaniu. Obecny model oferuje szereg nowoczesnych i praktycznych rozwiązań. Oto najważniejsze z nich:

• System Streampulse – zapewnia dłuższy słup mleka niż tradycyjne technologie. Niższe podciśnienie w kubkach udojowych podczas fazy spoczynkowej wydłuża odpoczynek strzyków. Efekt? Zdrowsze wymiona i wysoka efektywność doju – aż 50% udoju pozyskiwane jest w pierwszych dwóch minutach.
• Zaawansowany monitoring doju – pomiar przepływu każdej ćwiartki, analiza prędkości i czasu doju oraz pomiar przewodności. Dzięki temu możliwe jest bardzo wczesne wykrywanie zapaleń wymienia, a także pomiar LKS.
• System Crystal Lab – analiza składu mleka (białko, tłuszcz, laktoza) oraz wykrywanie obecności krwi. To szybka diagnoza i lepsza kontrola jakości mleka.
• Elastyczne opcje wyjścia z robota – podwójne bramki wyjściowe i wejściowe umożliwiają dostosowanie instalacji do różnorodnych układów budynków, co jest szczególnie cenne przy modernizacji starszych obór. Ułatwia to także separację krów po doju bez konieczności montowania dodatkowych bramek.
• Boks udojowy z chowanym korytem – koryto otwiera się tylko wtedy, gdy krowa ma status doju. Rozwiązanie idealne w systemie wolnostanowiskowym, zapobiegające blokowaniu stanowiska przez krowy bez tego statusu.
• Ciche, energooszczędne ramię elektryczne – z możliwością podłączenia ręcznego krowy. W połączeniu z przestronnym boksem zapewnia spokojny i bezstresowy przebieg doju.
• Konstrukcja ze stali nierdzewnej – gwarancja trwałości, niezawodności i łatwości czyszczenia na wiele lat.
• Oprogramowanie FULLSENSE – dostępne od dwóch lat, łączy dane sensorów z obroży lub pedometru, generując czytelne i praktyczne wskazówki dla hodowcy. Interfejs oparty na ikonach jest intuicyjny, a aplikacja mobilna powiadamia o zdarzeniach i podpowiada możliwe działania.

Astronaut A5 NEXT – LELY
Do listopada 2025 r. firma Lely, posiadająca ponad 30-letnie doświadczenie w produkcji robotów udojowych, uruchomiła tylko za pośrednictwem własnego oddziału Lely Center Bydgoszcz w Polsce już 357 robotów, co daje średnio 1,8 jednostki na gospodarstwo. Mniejsze obiekty zazwyczaj korzystają z jednego lub dwóch robotów, podczas gdy duże gospodarstwa obsługują nawet osiem lub więcej urządzeń.

W tym roku swoją premierę miał Astronaut A5 NEXT, następca modelu A5, który zachował dotychczasową wydajność, a jednocześnie został wyposażony w szereg nowoczesnych ulepszeń. Najważniejszą zmianą jest nowy system operacyjny umożliwiający sprawne i w pełni zdalne aktualizacje oprogramowania oraz przygotowany do dalszej rozbudowy. Firma położyła również duży nacisk na cyberbezpieczeństwo i ochronę danych hodowców.

Ulepszony system operacyjny stał się podstawą do działania platformy Lely Technician Diagnostic Assistance, czyli rozwiązania pozwalającego technikom zdalnie ocenić stan robota jeszcze przed wyjazdem do gospodarstwa. Dzięki temu możliwe jest wcześniejsze wykrycie usterek, przygotowanie części oraz skrócenie czasu naprawy i przestoju maszyny.

Kolejną nowością w modelu A5 NEXT jest laser drugiej generacji wyposażony w dodatkową kamerę, która analizuje strzyki po stymulacji, tuż przed założeniem kubków udojowych, pomagając hodowcy dobrać odpowiednie gumy strzykowe.

W nowej wersji robota zastosowano także udoskonalony filtr mleka, który wymaga jedynie inspekcji hodowcy raz na dwa tygodnie zamiast codziennej wymiany wkładów filtracyjnych. Zmieniono również konstrukcję wiaderek do separacji mleka przeznaczonego do użycia, a system identyfikacji został rozbudowany o identyfikację kolczyków.

Dla dużych gospodarstw Lely oferuje rozwiązanie Astronaut Max. System ten obsługuje instalacje do 18 robotów i dostarcza przefiltrowane i schłodzone mleko do zbiorników nawet na dużych odległościach oraz centralnie zaopatruje wszystkie roboty w detergenty, sprężone powietrze oraz środki do czyszczenia i pielęgnacji wymion. 

Reklama